การประกวดวงโปงลาง ชิงถ้วยพระราชทาน ณ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 24-25เมษายน 2551 --- เว็บบอร์ดอีสานจุฬาฯ

คห.ที่17) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ภูมิลำเนา : ร้อยเอ็ด
เข้าร่วม : 10 ก.ย. 2550
รวมโพสต์ : 2395
ให้สาธุการ : 25
รับสาธุการ : 246290
รวม: 246315 สาธุการ

การแสดงวงพ่อแล เมื่อวันแม่ที่ผ่านมา ที่ วัดโนนหญ้าคา จ.ชัยภูมิ ครับ

-------------------------------------------------------

นางไห ประจำวงครับ (ไอว่า) เพิ่งอยู่ ม.1

สาธุการบทความนี้ : 47 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 47 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:00:12

โพสต์โดย

คห.ที่18) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนเปิดฉากในช่วงบรรเลงเปิดวงครับ

------------------------------------------------
วงพ่อแล โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล จ.ชัยภูมิ

สาธุการบทความนี้ : 46 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 46 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:04:04

โพสต์โดย

คห.ที่19) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์

------------------------------------------------
วงพ่อแล โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล จ.ชัยภูมิ

สาธุการบทความนี้ : 45 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 45 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:04:42

414) การฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดอื่นๆ

โพสต์โดย

คห.ที่7) ฟ้อนของจังหวัดนครพนม [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนภูไทเรณูนคร

การฟ้อนภูไทเรณูนคร เป็นการฟ้อนประเพณีที่มีมาแต่บรรพบุรุษ ที่สร้างบ้านแปลงเมือง การฟ้อนภูไทนี้ถือว่าเป็นศิลปะเอกลักษณ์ทางด้านวัฒนธรรมประจำเผ่าของภูไทเรณูนคร ถือว่าฟ้อนภูไทเป็นการฟ้อนที่เป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดนครพนม

ในปี   พ.ศ.2498   พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ      ได้เสด็จมานมัสการองค์พระธาตุพนม   ซึ่ง นายสง่า จันทรสาขา ผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนมในสมัยนั้นได้จัดให้มีการฟ้อนภูไทถวายโดยมี นายคำนึง   อินทร์ติยะ ศึกษาธิการอำเภอเรณูนครได้ปรับปรุงท่าฟ้อนภูไทให้สวยงามกว่าเดิมโดยเชิญผู้สูงอายุที่มีประสบการณ์ในการฟ้อนภูไทมาให้คำแนะนำ   จนกลายเป็นท่าฟ้อนแบบแผนของชาวเรณูนคร   ได้ถ่ายทอดให้ลูกหลานสืบต่อมา

ปัจจุบันกระทรวงศึกษาธิการได้บรรจุวิชา การฟ้อนภูไทเรณูนคร" เข้าไว้ในหลักสูตรให้นักเรียนทั้งชั้นประถมศึกษาและมัธยมศึกษาได้ฝึกฝนเล่าเรียนกันโดยเฉพาะนักเรียนที่เล่าเรียนอยู่ในสถานศึกษาภายในเขตอำเภอเรณูนคร จังหวัดนครพนม จะฟ้อนรำประเพณี  ?ฟ้อนภูไทเรณูนคร? เป็นทุกคน

                ลักษณะการฟ้อนภูไทเรณูนคร ชายหญิงจับคู่เป็นคู่ ๆ แล้วฟ้อนท่าต่าง ๆ ให้เข้ากับจังหวะดนตรีโดยฟ้อนรำเป็นวงกลมแล้วแต่ละคู่จะเข้าไปฟ้อนกลางวงเป็นการโชว์ลีลาท่าฟ้อน

หญิงสาวที่จะฟ้อนภูไทเรณูนครต้อนรับแขกจะได้ต้องเป็นสาวโสด ผู้ที่แต่งงานแล้วจะไม่มีสิทธิ์ฟ้อนภูไทเรณูนคร เวลาฟ้อนทั้งชายหญิงจะต้องไม่สวมถุงเท้าหรือรองเท้า และที่สำคัญคือในขณะฟ้อนภูไทนั้นฝ่ายชายจะถูกเนื้อต้องตัวฝ่ายหญิงไม่ได้เด็ดขาด (มิฉะนั้นจะผิดผี เพราะชาวภูไทนับถือผี บ้านผีเมือง อาจจะถูกปรับไหมตามจารีตประเพณีได้)

ท่าฟ้อนภูไทเรณูนคร มี 16 ท่า ดังนี้คือ

                 1. ท่าโยกหรือท่าเตรียม (ท่าเตรียมโยกตัวไปมาเป็นการอุ่นเครื่องเพื่อจะไปท่าบิน)
                 2. ท่าบิน หรือท่านกกะทาบินเลียบ
                 3. ท่าเพลิน หรือท่าลำเพลิน
                 4 .ท่าเชิด หรือ ท่ารำเชิด
                 5. ท่าม้วน หรือท่ารำม้วน
                 6. ท่าส่าย หรือท่ารำส่ายเปิด
                 7. ท่าลมพัดพร้าว
                 8. ท่ารำเดี่ยว หรือฟ้อนเลือกคู่
                 9. ท่าเสือออกเหล่า
                 10. ท่ากาเต้นก้อนข้าวเย็น
                 11. ท่าเสือลากหาง
                 12. ท่าม้ากระทืบโฮง
                 13. ท่าจระเข้ฟาดหาง
                 14. ท่ามวยโบราณ
                 15. ท่าถวายพระยาแถน หรือท่าหนุมานถวายแหวน
                 16. ท่ารำเกี้ยว

โอกาสหรือเวลาที่เล่นนิยมแสดงในเทศกาลต่าง ๆ ที่มีในท้องถิ่น เช่น สงกรานต์ ไหลเรือไฟวันเพ็ญเดือนสาม และต้อนรับแขกผู้ใหญ่ของจังหวัด เช่น นายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีและมกุฎราชกุมารของต่างประเทศ ฯลฯ
เครื่องดนตรีอีสาน และเครื่องดนตรีภูไท เช่น แคน กลองหาง ฉิ่ง ฉาบ กลองสองหน้า ซอ พิณ ฆ้องเล็ก ไม้กั๊บแก้บ

การแต่งกาย

              ฝ่ายชายจะนุ่งกางเกงขาก๊วย สวมเสื้อสีน้ำเงิน คอตั้งขลิบแดงกระดุมเงิน มีผ้าขาวม้าไหมมัดเอว สวมสายสร้อยเงิน ข้อเท้าทำด้วยเงิน ประแป้งด้วยแป้งขาว มีดอกไม้ทัดหูอย่างสวยงาม

ฝ่ายหญิงนั้นนุ่งผ้าซิ่นและสวมเสื้อแขนกระบอกสีน้ำเงินขลิบแดง ประดับด้วยกระดุมเงิน พาดสไบสีขาวที่ไหล่ซ้ายติดเข็มกลัดเป็นดอกไม้สีแดง สวมสร้อยคอ กำไลข้อมือ ข้อเท้าหรือทำด้วยทองหรือเงินตามควรแก่ฐานะของตน มีดอกไม้สีขาวประดับผม
??????????????..

สาธุการบทความนี้ : 43 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 42 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:31:59

348) การประกวดวงโปงลาง ชิงถ้วยพระราชทาน ณ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 24-25เมษายน 2551

โพสต์โดย

คห.ที่13) การประกวดวงโปงลาง ณ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม จ.มหาสารคาม [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

วงฮักอีสาน โรงเรียนสารคามพิทยาคม จ.มหาสารคาม

สาธุการบทความนี้ : 41 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 41 ครั้ง

28 เม.ย. 2551 เวลา 21:29:11

โพสต์โดย

496) ไทพวน-ลาวพวน

คห.ที่0) ไทพวน-ลาวพวน [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ชาวไทพวน
พวน   Phuan  ตระกูลภาษาไท-กะได
(Tai-Kadai Language Family)

ชาวพวน เดิมมีถิ่นฐานอยู่ที่เมืองพวน แขวงเมืองเชียงขวาง ประเทศลาว

ทางภาคอีสานเรียกว่า ไทพวน แต่ภาคกลางเรียกชนเผ่านี้ว่า ลาวพวน ชาวพวนได้กระจายตัวอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำงึมของลาว สมัยกรุงธนบุรี เมื่อลาวได้รวมเป็นอาณาจักรพลเมืองฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขงได้ถูกกวาดต้อน มาอยู่ทางฝั่งขวาของแม่น้ำโขง ชาวพวนได้ถูกกวาดต้อนมาด้วย และมาอยู่ในจังหวัดอุดรธานี หนองคาย เลย พิจิตร แพร่ อุตรดิตถ์ สุโขทัย สิงห์บุรี ลพบุรี สุพรรณบุรี ฉะเชิงเทรา นครนายก ปราจีนบุรี ราชบุรี กาญจนบุรี เพชรบุรี และสระบุรี

ชาวไทพวน ที่อพยพมาตั้งหลักแหล่งที่บ้านบุฮม และบ้านกลาง อำเภอเชียงคาน จ.เลย ถิ่นฐานเดิมอยู่ที่เมืองเตาไห หลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เมื่อครั้งที่พวกจีนฮ่อ กุลา เงี้ยว รุกรานเมืองเตาไห ๔ พ่อเฒ่า คือ พ่อเฒ่าก่อม พ่อเฒ่าห่าน พ่อเฒ่าเพียไซ พ่อเฒ่าปู่ตาหลวง เป็นผู้นำชาวพวนกลุ่มหนึ่ง อพยพออกจากหลวงพระบาง ล่องตามแม่น้ำโขงมาตั้งถิ่นฐานที่บ้านบุฮม ต่อมาผู้คนส่วนหนึ่งได้มาอยู่ที่บ้านกลาง อีกแห่งหนึ่งแล้วเรียกตัวเองว่า "ไทพวน" ชาวไทพวนนั้นมีความเป็นอยู่ที่เรียบง่ายแบบสังคม ชนบททั่วไป มีอาชีพเกษตรกรรม การทอผ้า การตีเหล็ก ทำเครื่องเงิน เครื่องทอง

ภาษา ชาวพวนใช้ ภาษาตระกูลไทลาว คล้ายกับไทอีสานทั่วไป แต่มีสำเนียงใกล้เคียงไทยภาคกลางกว่าเผ่าอื่นๆ

การแต่งกาย ในอดีตผู้หญิง ใช้ผ้าคาดอกแทนการสวมเสื้อ นุ่งซิ่นตีนจก หรือ สีพื้นแทรกลายขวาง บางท้องถิ่นนิยมนุ่งซิ่นมัดหมี่ ผู้ชายนุ่งกางเกงขาก๊วยสีดำใส่เสื้อสีดำ และผ้านุ่งจูงกระเบน ผ้าขาวม้าพาดบ่า หรือคาดเอว
ผู้หญิงนุ่งผ้าซิ่น ผ้าขาวม้ารัดนม เรียกว่า แห้งตู้
ทั้งชายหญิงไม่สวมเสื้อ แต่เวลาไปไร่นาต้องสวมเสื้อสีดำ หรือสีคราม หญิงสวมเสื้อรัดตัวแขนยาวถึงข้อมือกระดุมเสื้อใช้เงินกลมติดเรียงลงมาตั้งแต่คอถึงเอว
เด็กผู้ชายก็จะใส่กำไลเท้า เด็กผู้หญิงใส่ทั้งกำไลมือกำไลเท้า
ปัจจุบันผู้หญิงนิยมสวมเสื้อตามสมัยนิยม ส่วนคนสูงอายุมักสวมเสื้อคอกระเช้า ผู้ชายยังแต่งเหมือนเดิม ยังมีบางท้องถิ่นแต่งแบบไทย-ลาว  เช่น จังหวัดลพบุรี ชัยนาท หนองคาย อุดรธานี

ทรงผม ชายหญิงเมื่อโกนผมไฟ แล้วหญิงจะไว้ผมจุก พออายุ ๑๔-๑๖ ปีจะไว้ผมยาว ทรงผมของชาวไทพวน จะเป็นสิ่งบ่งบอกถึงสถานภาพของแต่ละคน เช่น ผู้หญิงที่เป็นสาวรุ่นจะไว้ผมทรงผูกผม คือ รวบผมมารวมกันไว้ตรงกลางศีรษะ แล้วใช้เชือกผูกผมไว้ ปล่อยผมยาวไปตามลำตัว เอาหนามเม่นแข็งกลัดไว้ตรงกลางศีรษะ เมื่ออายุ ๑๘-๑๙ ต้องไว้ทรงโค้งผม คือหยิบเอาผมที่ปล่อยลงไปมาทำเป็นรูปโค้ง พออายุ ๒๐ ปีขึ้นไปจะต้องนำผมมาขมวดเป็นกระจุกไว้ที่กลางศีรษะ เรียกว่า เกล้าจุกกระเทียม และต้องปักหนามเม่น เมื่อแต่งงานแล้วจะไว้ผมยาวเกล้ามวยไว้ด้านหลัง ส่วนชายจะโกนผมจนเป็นหนุ่มจึงไว้ผมยาว

บ้านเรือนของชาวพวน เป็นเรือนสูง นิยมปลูกเป็นเรือนที่มีห้องตั้งแต่ ๓ ห้องขึ้นไป ใต้ถุนเรือนใช้ทำประโยชน์หลายอย่าง เช่น ทำคอกวัว-ควาย เล้าเป็ดเล้าไก่ ตั้งเครื่องสำหรับผูกหูกทอผ้า หลังคาทรงมะนิลา ไม้เครื่องบนผูกมัดด้วยหวายแทนการตอกตะปู แต่ถ้าเป็นบ้านเจ้านายหรือผู้มีฐานะดีและวัดจะใช้ตะปูซึ่งทำขึ้นเอง และหลังคามุงด้วยหญ้าคา ถ้าเป็นบ้านผู้มีฐานะดีมุงด้วยกระเบื้องไม้เรียกว่าไม้แป้นเก็ด หรือกระ เบื้องดินเผา พื้นและฝาเรือนปูด้วยกระดาน ไม้ไผ่สีสุกสับแผ่ออกเป็นแผ่นๆ เรียกว่า ฟาก แล้วมีเสื่อสานด้วยหวายทับอีกชั้นหนึ่ง มีห้องครัวอยู่บนเรือน มีชานยื่นออกมาจากตัวเรือน และมีบันไดขึ้นลงพาดที่นอกชานด้านทิศเหนือ ส่วนเสาเรือนนั้นอาจใช้ไม้ทั้งต้นหรือใช้อิฐก่อเป็นเสาขนาดใหญ่

ฤกษ์ในการปลูก คือเวลาเช้าการปลูกเรือนจะเสร็จในวันเดียวประมาณ   ๕-๖ โมงเย็น จากนั้นจะเป็นหน้าที่ของฝ่ายหญิง บางพวกทำเล้าไก่ ทำเตาไฟ การขึ้นบ้านใหม่เจ้าของบ้านต้องหาบสิ่งของขึ้นไป ได้แก่ ไซ หัวหมู แห ไม้ค้อน สิ่ว และหอก ต่อจากนั้นจะมีคนถือเสื่อที่นอนหมอนมุ้ง ถาดข้าวต้ม ขนมหวานสำหรับทำขวัญเรือน เมื่อญาติพี่น้องมาพร้อมหน้า ก็เริ่มทำพิธีตามประเพณี การนอนเรือนใหม่จะต้องมีคนนอนให้ครบทุกห้องเป็นเวลา   ๓  คืน คืนที่สี่ เจ้าบ้านจะต้องจัดทำข้าวต้มขนมหวานเลี้ยงดูญาติพี่น้องที่มานอนเป็นเพื่อนเมื่อเจ้าบ้านจัดบ้านเสร็จคนที่จะเข้าออก ห้องนอนได้ต้องเป็นคนในครอบครัว เท่านั้น

การแต่งงานของชาวพวน ผู้ชายต้องหาเฒ่าแก่ ไปสู่ขอหญิง ซึ่งต้องไปเป็นคู่ และเป็นคนประพฤติดี มีครอบครัวแล้วอยู่กันอย่างราบรื่นไม่เป็นหม้าย เมื่อสู่ขอแล้วฝ่ายชายตกลงวันแต่งฯต้องนำหมากไปด้วย

วันแต่งงานชาวพวนเรียกว่า วันก่าวสาว ชายต้องจัดขันหมาก ๑ ขัน ซึ่งเรียกว่า พานตีนสูง หรือ ขันโตก ของที่ใส่พานได้แก่ หมาก เต้าปูน พลู และมีดน้อย(มีดฮ่วมโฮง) เมื่อเสร็จพิธี ฝ่ายสะใภ้ต้องเชิญญาติร่วมรับประทานอาหาร ในเวลาเย็นของวันแต่งงานและตอนเช้าของวันรุ่งขึ้น

นอกจากนั้นยังมีประเพณี กำเกียง คือ ประเพณีที่มีการส่งผีย่าผีเกียงสอนลูกหลานไม่ให้เป็นคนเห็นแก่กิน
ประเพณี กำเมื่อมีคนตาย คือไม่ให้มีการทำงานหนักในบ้าน
ประเพณี ห่อข้าวดำดิน เพื่อส่งข้าวเปรต คือ ผีปู่ย่าตายาย พ่อแม่ญาติ พี่น้องที่ตายไป
ประเพณี ทานข้าวสะจะ เป็นการทำบุญที่จัดขึ้น แรม ๑๕ ค่ำ ในเดือน ๑๐ ซึ่งประเพณีทำบ้องไฟจุดเป็นพุทธบูชา
และประเพณีสงกรานต์ เรียกว่า สังขานต์  มี  ๓ วัน คือ วันสังขานต์ล่อง วันเนา และวันเถลิงศก ปัจจุบันชาวไทพวน รับเอาวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณีของชาวอีสาน เข้ามายึดถือปฏิบัติ ทั้งการใช้ภาษา การแต่งกาย การนับถือศาสนา ฯลฯ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ทำให้ความเป็นอยู่ การดำเนินชีวิตของชาวไทพวน กลายไปเป็นชาวไทอีสานอย่างเต็มตัว.

ชาวไทพวนนั้นมีความเชื่อเรื่องผี เรื่องการเข้าทรง อย่างแน่นแฟ้น โดยเฉพาะที่บ้านกลาง ยังมีร่างทรงนางเทียม ทำหน้าที่รักษาโรคภัยไข้เจ็บ และเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของชาวบ้าน ประเพณีที่ชาวไทพวนปฏิบัติสืบต่อกันมาคือ งานบุญกำฟ้า ซึ่งแต่ละบ้านจะกำหนดต่างกันมักจะอยู่ในระยะเวลา ๓ เดือนก่อนลงมือทำนา คือ เดือนอ้ายขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือนยี่ขึ้น ๑๓ ค่ำ หรือเดือน ๓ ขึ้น ๓ ค่ำ หรือเมื่อฟ้าร้องครั้งแรกในเดือนสาม คำว่า กำ หมายถึง การถือ การ เคารพ การกำฟ้า จึงเป็นการเคารพฟ้า จะทำกันในเดือน ๓ ขึ้น ๓ ค่ำ เรียกว่าวัน กำเต็มมื้อ หรือ วันกำเต็มวัน ชาวบ้านจะหยุดทำงาน งดใช้วัวควายไม่ผ่าฟืนไม่ทำเสียงดัง หรือเสียงอึกทึก เพราะเชื่อว่าถ้าทำเช่นนั้นฟ้าจะไม่พอใจ จะดลบันดาลให้ฝนแล้งพืชผลไม่ดี วันสุกดิบก่อนวันกำเต็มวัน คือวันขึ้น ๒ ค่ำ ชาวบ้านจะช่วยกันเตรียมสถานที่และของที่จะทำบุญ เดิมประเพณีของที่จะทำเตรียมไปทำบุญตักบาตรในวันรุ่งขึ้นได้แก่ ข้าวปุ้น หรือขนมจีน น้ำยาน้ำพริก และข้าวจี่ แต่มาระยะหลังเปลี่ยนมาเป็นเผาข้าวหลามแทน ชาวบ้านช่วยกันเตรียมอุปกรณ์ทำข้าวหลาม และข้าวจี่ ได้แก่ขูดมะพร้าว คั้นกะทิ แช่ข้าวเหนียว ตัดไม้ไผ่ เตรียมทำใส่ข้าวจี่ เหมือนการทำบุญข้าวจี่เดือนอ้าย เตรียมปลูกโรงพิธีพราหมณ์ เตรียม เครื่องบายศรี เครื่องเซ่น เสร็จช่วงเช้ากลับบ้าน อาบน้ำแต่งตัวมาร่วมประกอบพิธีในตอนบ่าย

ช่วงบ่ายเริ่มพิธีสงฆ์ นิมนต์พระมาเจริญพระพุทธมนต์ที่วัด จากนั้นเป็นพิธีพราหมณ์ ให้หมอพราหมณ์ หรือ พิธีกรจุดธูปเทียนเบิกบายศรี กล่าวคำอัญเชิญเทวดา มารับเครื่องเซ่น ขณะเดียวกันก็จะจัดสาวพรหมจรรย์ออกมาฟ้อนรำเพื่อขอพร ขณะหมอพรกล่าวคำอัญเชิญเทวดา ผู้ที่ไม่ได้เข้าร่วมพิธีสงฆ์และพิธีพราหมณ์ จะเริ่มเผาข้าวหลามและปิ้งข้าวจี่ จะเริ่มพร้อมๆ กับพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ และจะต้องให้เสร็จพร้อมกับพิธีพราหมณ์จบลง ข้าวหลามที่ได้จากการเผาในพิธีถือว่าเป็นข้าวหลามทิพย์ กรรมการของวัดจะแบ่งข้าวหลามไว้ครึ่งหนึ่ง เพื่อเก็บไว้ให้ประชาชนตักบาตรในวันรุ่งขึ้น อีกครึ่งจะเก็บไว้สำหรับให้ประชาชน นำกลับไปรับประทานที่บ้านตามความเชื่อที่ว่า ถ้าผู้ใดรับประทานข้าวหลามทิพย์จะไม่ถูกฟ้าผ่า

เช้าวันรุ่งขึ้นเป็นวันกำเต็มวัน ชาวบ้านจะตื่นขึ้นมาประกอบอาหารแต่เช้ามืด เพื่อสำหรับถวายพระสงฆ์เมื่อดวงอาทิตย์ขึ้นแล้วจะหยุดงานทุกอย่าง ชาวบ้านจะหาบสำรับกับข้าวไปรวมกันที่วัด มีการตักบาตรข้าวจี่ และข้าวหลามที่ช่วยกันทำถวายพระสงฆ์พร้อมกับสำรับอาหารคาวหวาน ของแต่ละบ้าน แล้วรับประทานอาหารร่วมกัน ช่วงสายไม่ต้องทำงานบรรดาหนุ่มสาวจะมาร่วมกันที่ลานวัด หรือลานบ้านใดบ้านหนึ่ง มีการละเล่นพื้นบ้านจนถึงกลางคืน เป็นพิธีการให้หนุ่มสาวมาพบกัน นับจากวันกำเต็มวันต่อไปอีก ๗ วัน คือในวันขึ้น ๑๐ ค่ำ จะเป็น กำเคิ่งมื้อ หรือ กำครึ่งวันคือหยุดการทำงานครึ่งวันเช้า ตอนบ่ายทำงานตามปกติ นับไปอีก ๗ วันในวันแรม ๒ ค่ำมีการกำงาย หรือ กำช่วงเช้า ก่อนการรับประทานอาหารเช้าอีกครั้งหนึ่ง จากนั้นจะทำงานตามปกติจนถึงเวลาเย็น ภายหลังจากหุงหาอาหารค่ำในวันกำงายแล้ว ชาวบ้านจะนำฟืนที่อยู่ในเตาดุ้นหนึ่งออกมารดน้ำพร้อมกับกล่าวคำขับไล่ความแห้งแล้ง แล้วจึงโยนลงคลองไป เรียกว่า พิธีแสงฟ้า หรือ วิธีเสียแล้ง เป็นอัน เสร็จพิธีกำฟ้า พิธีกำอีกอย่างหนึ่งคือ กำฟ้าครั้งแรก กำฟ้าร้องครั้งแรกในช่วง เดือน ๓ หรือเดือนกุมภาพันธ์ การกำฟ้าร้องครั้งแรกจะใช้เสียงฟ้าร้องครั้งแรก กำหนดว่าจะเริ่มพิธีกำฟ้าเมื่อใด ก่อนที่กวานบ้าน หรือผู้นำของหมู่บ้านจะประกาศวันกำฟ้าได้นั้นต้องรอให้คนที่หูตึงที่สุดของหมู่บ้านเป็นผู้ได้ยินก่อน จึงจะแน่ใจได้ว่าชาวบ้านทั้งหลายได้ยินกันทั่วไปแล้ว นอกจากฟ้าร้องครั้งแรกยัง สามารถพยากรณ์ถึงผลผลิตในปีนั้นด้วย เช่น ถ้าฟ้าร้องดังมาจากทิศตะวันออก ฝนจะปานกลาง นาในลุ่มจะดี นาในที่ดอนจะเสียหาย ถ้าเสียงฟ้าร้องดังมาทาง ทิศตะวันตกจะแห้งแล้ง ข้าวจะยากหมากจะแพง

สาธุการบทความนี้ : 41 ครั้ง
จากสมาชิก : 3 ครั้ง
จากขาจร : 38 ครั้ง

01 ก.พ. 2552 เวลา 11:03:30

38) พี่ๆ คนไหนมีลายเพลงนี้บ้างครับ?

โพสต์โดย

เซียน

ส่วยvcdของวงพ่อแลที่จะทำการบันทึกและจัดจำหน่าย ประกอบไปด้วย
1.เปิดวง
2.ระบำจัมปาศรี
3.ฟ้อนลีลาวดี(จำปาขาว)
4.ฟ้อนมหาชัย
5.ฟ้อนลำเพลิน
6.ฟ้อนมโนราห์เล่นน้ำ
7.ฟ้อนเทิดไท้องค์ราชันย์คอนสะหวันยอพระเกียรติ
8.ฟ้อนเชิดชูเกียรติศิลปินพื้นบ้านอีสาน
9.ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์
10.ฟ้อนเต้ยเกี้ยว
11.ฟ้อนประกอบเพลงอีสานลำเพลิน
12.-16.บรรเลงลายอื่นๆ

ถ้าสนใจเดี๋ยวติดตามผลงาน เร็วๆนี้ครับ

สาธุการบทความนี้ : 41 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 41 ครั้ง

04 เม.ย. 2552 เวลา 18:21:24

418) VCD การแสดงฟ้อนรำพื้นเมืองของ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด มีจำหน่ายแล้ว

โพสต์โดย

คห.ที่0) VCD การแสดงฟ้อนรำพื้นเมืองของ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด มีจำหน่ายแล้ว [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

แผ่นที่ 1 ประกอบด้วย การแสดง

1. ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์

-------------------------------------------------
สอบถามและสั่งซื้อได้ที่ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด

Tel. 043-511244

สาธุการบทความนี้ : 40 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 40 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:46:42

418) VCD การแสดงฟ้อนรำพื้นเมืองของ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด มีจำหน่ายแล้ว

โพสต์โดย

คห.ที่19) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

แผ่นที่ 3 ประกอบด้วย การแสดง

2. ฟ้อนไทภูเขา

-------------------------------------------------
สอบถามและสั่งซื้อได้ที่ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด

Tel. 043-511244

สาธุการบทความนี้ : 40 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 40 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:57:21

515) ^^^ฟ้อนแม่บทอีสาน วาดฟ้อนแม่แบบแห่งวิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด^^^

โพสต์โดย

คห.ที่0) ^^^ฟ้อนแม่บทอีสาน วาดฟ้อนแม่แบบแห่งวิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด^^^ [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนแม่บทอีสาน

ความเป็นมา
ในปี พ.ศ.2522 วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด ได้จัดตั้งขึ้นเป็นวิทยาลัยนาฏศิลป์แห่งแรกในภาคอีสาน เปิดทำการเรียนการสอนด้านวิชาสามัญ และดนตรีนาฏศิลป์ทั้งที่เป็นของราชสำนักและพื้นบ้านอีสาน โดยเฉพาะศิลปะพื้นบ้านอีสานได้เชิญหมอลำฉวีวรรณ ดำเนิน มาสอนหมอลำ อาจารย์ทองคำไทยกล้า สอนเป่าแคน อาจารย์ทรงศักดิ์  ประทุมศิลป์ สอนโปงลาง โหวดและพิณ และอาจารย์ทองจันทร์ สังฆะมณี เป็นผู้สอนการฟ้อนรำในปีพ.ศ. 2523
นายชวลิต มณีรัตน์ ในขณะนั้นดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการวิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด มีความเห็นว่าท่าฟ้อนของคนอีสานนั้นล้วนมีที่มาจากสิ่งต่างๆเช่น
1. มาจากการเคลื่อนไหวอิริยาบถของสัตว์ เช่น ท่าเสือออกเหล่า ท่าเต่าลงหนอง ท่ายูงรำแพน เป็นต้น
2. มาจากธรรมชาติ เช่น ท่าลมพัดพร้าว
3. มาจากวรรณกรรมท้องถิ่น เรื่องพระลัก-พระราม  เช่น ท่าทศกัณฐ์โลมนาง ท่าหนุมานถวายแหวน

จึงควรนำท่าฟ้อนเหล่านนี้มาผนวกเข้าด้วยกัน แล้วจัดทำเป็นท่าแม่บทแบบมาตรฐานของอีสาน เพื่อใช้การเรียนการสอนด้านนาฏศิลป์พื้นเมือง และจะได้นำออกแสดงงานเผาเทียนเล่นไฟที่จังหวัดสุโขทัย ประมาณปี พ.ศ.2525จึงได้มอบหมายให้อาจารย์ฉวีวรรณ ดำเนิน(พันธุ) นายจีรพล เพชรสม ผู้ช่วยผู้อำนวยการและคณะครูศิลปะพื้นเมืองไปดำเนินการศึกษาค้นคว้าและเก็บข้อมูลท่าฟ้อนอีสาน จากหมอลำที่มีชื่อเสียงหลายๆท่าน เช่น หมอลำเคน ดาหลา หมอลำเปลี่ยน วิมลสุข หมอลำจันทร์เพ็ญ นิตะอินทร์ หมอลำสุบรรณ พะละสูรย์ และหมอลำชาลี ดำเนิน ผู้เป็นบิดาของอาจารย์ฉวีวรรณ ดำเนิน นอกจากนั้นยังได้ศึกษาท่าฟ้อนผีฟ้าอีกด้วย แล้วได้นำมารวบรวมเรียบเรียงท่าฟ้อนแล้วแต่งกลอนลำให้เสร็จสมบูรณ์ในเดือนเมษายน พ.ศ.2525แล้วได้นำออกแสดงงานเผาเทียนเล่นไฟที่จังหวัดสุโขทัย ประมาณปี พ.ศ.2525

วาดฟ้อนประกอบกลอนลำแม่บทอีสาน
อาจารย์ฉวีวรรณ ดำเนิน(พันธุ) ได้กล่าวถึงที่มาของท่าฟ้อนแม่บทอีสานว่า ได้รับการถ่ายทอดมาจาก หมอลำชาลี ดำเนิน ผู้เป็นบิดา นอกจากนั้นก็ได้มาจากหมอลำอาวุโสที่มีชื่อเสียงซึ่งมีท่าฟ้อนสวยงามแปลกตา จึงได้มารวมกับท่าฟ้อนของตนที่มีอยู่แล้วเขียนลำดับกลอนลำแม่บทอีสานขึ้นมาเพื่อใช้ประกอบการเรียนการสอน และการแสดงซึ่งในแต่ละท่าที่ได้รวบรวมมานั้นก็ได้มาจากหมอลำที่มีชื่อเสียง ดังนี้
1.ได้มาจากหมอลำชาลี ดำเนิน ผู้เป็นบิดา ถ่ายทอดให้ทั้งหมด 19 ท่า ได้แก่
-  ท่าหยิกไหล่ลายมวย
-  ท่าลำเพลิน
-  ท่าตีกลองกินเหล้า
-  ท่าหงส์บินเวิ่น
-  ท่าตาขำตีงัว
-  ท่าคนเมาเหล้า
-  ท่าอีแหลวบินเซิ่นเอาไก่น้อย
-  ท่าอีเกียจับไม้
-  ท่าสาวน้อยประแป้ง
-  ท่าตำข้าว
- ท่าเต่าลงหนอง
-  ท่ากาเต้นก้อน
-  ท่าเสือออกเหล่า
-  ท่าฟ้อนอุ่นมโนราห์
-  ท่าตุ่นเข้าฮู
-  ท่าช้างชูงวง
-  ท่าเกี่ยวข้าวในนา
-  ท่าช้างเทียมแม่
-  ท่าฟ้อนเกี้ยวซู้

2. ได้จากหมอลำเปลี่ยน วิมลสุข ประมาณ 10 ท่าได้แก่
-  ท่าพรหมสี่หน้า
-  ท่าผู้เฒ่านั่งฟังธรรม
-  ท่าทศกัณฐ์โลมนาง
-  ท่าความเถิกใหญ่แล่นเข้าชนกัน
-  ท่านกเจ่าบินวน
-  ท่าสักสุ่ม
-  ท่านับเงินตรา
-  ท่าไถนา
-  ท่ากวยจับอู่
-  ท่าหนุมานถวายแหวน

3. ได้จากหมอลำเคน ดาหลา  8 ท่า ได้แก่
-  ท่าแฮ้งหย่อนขา
-  ท่ากาตากปีก
-  ท่าหลีกแม่เมีย
-  ท่าปู่สิงหลาน
-  ท่าลิงหลอกเจ้า
-  ท่าลายมวย
-   ท่าผู้เฒ่านั่งผิงไฟ
-  ท่าแข้แก่งหาง

4.ได้จากหมอลำจันทร์เพ็ญ นิตะอินทร์  4 ท่า ได้แก่
-ท่าพายเฮือส่วง
-ท่าคนเข็นฝ้าย
-ท่ายูงรำแพน
-ท่างมปลาในน้ำ

5.ได้จากหมอลำสุบรรณ พะละสูรย์  6 ท่า ได้แก่
-ท่าลมพัดพร้าว
-ท่าสาวลงท่ง
-ท่าสาวแม่ฮ้างลงท่งถือหวิง
-ท่าคนขาแหย่ง
-ท่ากินรีชมดอก
-ท่าพิเภกถวยครู
6 . ได้จากหมอลำผีฟ้าในพิธีกรรม 1 ท่า คือ ท่าเลี้ยงผีไท้

กลอนลำแม่บทอีสาน
โดย หมอลำฉวีวรรณ ดำเนิน

“แม่นว่านอนาย จั่งว่าฟังเด้อท่านทุกท่านที่รอฟัง บางทีกลอนบ่จังสิออกเป็นลอยฟ้อน
ทั้งโยะย่อนตามกลอนแอ่นฟัง เสียงแคนจ้าวๆยอขึ้นยกมือ
ท่าหนึ่งนั้น ชื่อพระนารายณ์ ยกแขนสีกายๆออกพรหมสี่หน้า
ท่านี้เผิ่นเอิ้นว่าทศกัณฐ์โลมนาง น้องมณโฑเอวบางลูบหลังลูบไหล่
มีท่าใหม่หย่างไปหย่างมาฮอดบ่หนีไกลตาเอิ้นช้างเทียมแม่
ยกมือขึ้นแก่แด่ท่าช้างชูงวง คือจั่งเอามือควงข้างพุ้นข้างพี่
ทำทรงนี้เอียงกานโยะย่อนเอิ้นว่า กาเต้นก้อน เทิงย้อนบ่เซา
เข้าท่านี้หยิกไหล่ลายมวย มีเทิงนวยเทิงแข็งคู่กันไปพร้อม  ไผก็ยอมจั่งว่านอเฮาแล้ว มวยไทย ออกท่าขนมต้มผู้ให้ลายตั้งท่ามวย กวยขาซ้ายปัดป่ายขาหลัง บ่มีกลัวเกรงหยังท่ารำแนวนี้
ฟังทางพี้ยังมีท่าใหม่ ท่ามวยไทยกะแล้วยัง แฮ้งหย่อนขา
ท่าต่อมาเอิ้นว่า กาตาปีก
ฟ้อนจั่งซี้ฟ้อนหลีกแม่เมียให้ลูกเขยไปแหน่เอาไม้แหย่ไปนำ ข่อยสิไปฟังลำขอทางไปแหน่
คอยท่าฟังเด้อแม่ ลมพัดตีนภู เสียงมันดังวูๆ เอิ้น ลมพัดพร้าว
หนาวๆเนื้อคือ เสือออกเหล่า
ฟ้อนจั่งซี้ท่า เต่าลงหนอง
ฟ้อนจั่งซี้ ตีกลองกินเหล้า เทิงเมาเทิงฟ้อนนำกันเดินม่วน
ดังห่วนๆแห่บุญบั้งไฟ ฟ้อนกะฟ้อนบ่ไกลเขาเอิ้น คนขาแหย่ง
ยกมือขึ้นแป่งแซ่ง ตาขำตีงัว เอิ้นเป็นตาอยากหัวตาขำออกท่า
ฟังสิว่าท่าใหม่ยังมี จักสิดีบ่ดียังมีท่าใหม่ ท่านี่ ควายเถิกใหญ่แล่นเข้าชนกัน เทิงคึกเทิงดันหลังขดหลังโก่ง
ท่านี้ สาวลงท่ง แก่งแขนนวยนาย ล่ะเทิงเอียงเทิงอายผู้สาวลงท่ง
ท่าเฮ็ดหลังโก่งๆ เกี่ยวข้าว ในนา คือกับคนงมปลาหลังขดหลังโก่ง
ลำกลอนฟ้อนยังมีอีกต่อ คอยถ่าฟังเด้อพ่อ ท่า ตุ่นเข้าฮู
ท่าต่อมาเอิ้นพิเพกถวยครู เฮ็ดมือแนวนี้
มีลายฟ้อนหลายอันฟ้อนคู่เอิ้นว่าฟ้อน เกี้ยวซู้ วนอ้อมใส่กัน
ท่าฟ้อนนั้นออกท่าวางแขนเอิ้นว่า ยูงรำแพน แอ่นแขนเลยฟ้อน
เทิงโยะย่อนคือแหลวบินเวิ่น เขาเอิ้นว่า แหลวเซิ่นเอาไก่น้อย สอยได้เวิ่นหนี
ฟ้อนจั่งซี้ทำท่าสวยๆ ทำทรงสีนวยๆ เอิ้นสาวประแป้ง
เถิงยามแล้งเขาว่า ลำเลี้ยงข่วง คือจั่งคนป่วงบ้าเดินหน้าอย่างไว ลำเลี้ยงไท้ลงข่วงเป็นฝูง เกินสนุกหนอลุงท่ารำแนวนี้
มีเสียงพร้อมคือ พายเฮือส่วง ยามน้ำล่วงเดือนสิบสอง ฟังเสียงฉาบเสียงกลองดังมาแปดแป่ง
ฟังสิแบ่งท่าฟ้อนออกไป เฮ็ดมือสีไวๆท่า กวยจับอู่
ฟ้อนจั่งซี้เอิ้นปู่สิงหลาน เป็นน่าสงสารเทิงฮิกเทิงฮ่อน
ฟังเบิ่งก่อนท่าผู้เฒ่านั่งฟังธรรม ปากะจ่มไปนำมุมมู้มุมมับ เบิ่งเพิ่นนับ  ผิดแต่หลับตา
ท่าต่อมาฟ้อนหมอลำหมู่
ไปฮอดลำหมู่เอิ้นว่าลำเพลินนุ่งกระโปรงเขินๆเทิงลำเทิงเต้น เห็นไหมท่าลำเพลินออกท่ายกขาขึ้นท่านี้กระดกซ้ายและขวา
มือไขว่คว้า ยกอยู่เทิงบน เขาเอิ้นหงส์บินวน เซิ่นบนเทิงฟ้า
หลับตาฟ้อนเดินสามถอยสี่ คันแม่นฟ้อนท่านี้ เมาเหล้าบ่ส่วงเซา
ท่านี้เจ้า ผู้เฒ่านั่งผิงไฟ ฮอดบ่หนีไปไกลยกมือขึ้นผ่าง
ยกมือขึ้นแล้วกะหย่างถอยไปถอยมา เทิงเล่นหูเล่นตาเอิ้น ลิงหลอกเจ้า
ฟังฉันเว้า เขาว่ารำลักสุ่มฮอดบ่มือจุ่มสักสุ่มหาปลา
ท่าต่อมาเอิ้น เกียจับไม้ใต้พุ่มหมากเล็บแมว
เทิงขาเทิงแอวสักกะรันตำข้าว ยามตอนเช้าสักกะรันเหยียบย่ำ
ท่าเฮ็ดหัวต่ำๆก้นขึ้นสูงๆ ท่านี้เด้อคุณลุง งมปลาในน้ำ
ยามงมได้หักคอเอามายัดใส่ข้องอยู่หนองน้ำท่งนา
รำท่านี้นกกระเจ่าบินวน ตามันเหลียวหาปลาทุ่งนาหนองม่อง
ท่านี้นวลนางน้อง กินรีชมดอก ออกมาชมเที่ยวเล่นดอกไม้กลิ่นหอม
พร้อมว่าแล้วยังมีท่าใหม่ยังมี นี่คนเข็นไหมแกว่งไวทางนี้หรือเข็นฝ้ายเดือนหงายลงข่วง พวกผู้สาวซ่ำน้อยคอยถ่าผู้บ่าวมา
ท่านี้สาวแม่ฮ้างลงท่งถือหวิง ไปเก็บหอยเก็บปูฮ้องหาเอากุ้ง จับหวิงได้เอาลงไปแกว่ง ตักข้างขวาข้างซ้ายหากุ้งอยู่หนอง
ท่านี้เด้อพี่น้องคือฮ้อง ไถนานี่คือลุงทิดสาไถนาหนองม่อง เทิงฮือเทิงฮ้องเชือกก็ฟาดไปนำ ปากกะจ่มพึมพำลุงสาลาวเหนื่อย
ฟ้อนบ่เมื่อยนี่คือจ้ำลายมวย ยกมือขึ้นถวยเวทีสี่ข้าง
ท่าเฮ็ดมือห่างๆนี่คือ นับเงินตรา ผู้นั่นบาทหนึ่ง ผู้ฟังบาทหนึ่ง ให้หมอแคนบาทหนึ่ง
ท่ากู้จู้กึ่งจึ่งนี่คือหนุมาน ทั้งหมอบเทิงคลานยอแหวนถวยไท้ เห็นหรือไม่หนุมานถวายแหวน ลำฟ้อนแบบใหม่
ได้เรียงไล่ท่าฟ้อนคือ แข้แก่งหาง ฮอดบ่ได้หยับหย่างไปไส แก่งหางไปหางมาท่ารำแนวนี้
มีลายฟ้อนมโนราห์ฟ้อนหมู่ แต่นางอยู่บ่ได้บินเจ้ยเวิ่นหนี ฟ้อนจั่งนี่ ท่าอุ่นมโนราห์ พรรณนาเป็นตอนบ่อนพอฟังได้ จำเอาไว้ รำมีหลายท่า ความเป็นมาจั่งซี้จำไว้อย่าหลง อย่าหลง เอ้ย จำไว้อย่าหลง”
………………………..

จากกลอนลำแม่บทอีสานจะเห็นได้วามีชื่อเรียกท่ากำกับทั้ง 48 ท่า ดังนี้
1. ท่าพรหมสี่หน้า
2. ท่าทศกัณฐ์โลมนาง
3. ท่าช้างเทียมแม่
4. ท่าช้างชูงวง
5. ท่ากาเต้นก้อน
6. ท่าหยิกไหล่ลายมวย
7. ท่าแฮ้งหย่อนขา
8. ท่ากาตากปีก
9. ท่าหลีกแม่เมีย
10. ท่าลมพัดพร้าว
11. ท่าเสือออกเหล่า
12. ท่าเต่าลงหนอง
13. ท่าตีกลองกินเหล้า
14. ท่าคนขาแหย่ง
15. ท่าตาขำตีงัว
16. ท่าความเถิกใหญ่แล่นเข้าชนกัน
17. ท่าสาวลงท่ง
18. ท่าเกี่ยวข้าวในนา
19. ท่าตุ่นเข้าฮู
20. ท่าพิเภกถวยครู
21. ท่าฟ้อนเกี้ยวซู้
22. ท่ายูงรำแพน
23. ท่าอีแหลวบินเซิ่นเอาไก่น้อย
24. ท่าสาวน้อยประแป้ง
25. ท่าเลี้ยงผีไท้
26. ท่าพายเฮือส่วง
27. ท่ากวยจับอู่
28. ท่าปู่สิงหลาน
29. ท่าผู้เฒ่าฟังธรรม
30. ท่าลำเพลิน
31. ท่าหงส์บินเวิ่น
32. ท่าคนเมาเหล้า
33. ท่าผู้เฒ่านั่งผิงไฟ
34. ท่าลิงหลอกเจ้า
35. ท่าสักสุ่ม
36. ท่าอีเกียจับไม้
37. ท่าตำข้าว
38. ท่างมปลาในน้ำ
39. ท่านกเจ่าบินวน
40. ท่ากินรีชมดอก
41. ท่าคนเข็นฝ้าย
42. ท่าแม่ฮ้างลงท่งถือหวิง
43. ท่าไถนา
44. ท่าลายมวย
45. ท่านับเงินตรา
46. ท่าหนุมานถวายแหวน
47. ท่าแข้แก่งหาง
48. ท่าอุ่นมโนราห์

การแต่งกาย
การฟ้อนแม่บทอีสานนั้นจะใช้ฟ้อนเดี่ยวหรือฟ้อนคู่ชายหญิงก็ได้
ชาย สวมเสื้อย้อมครามแขนสั้น นุ่งโสร่งไหม ใช้ผ้าขิดสีแดงมัดเอว
หญิง แต่งกายคล้ายหมอลำเรื่อง คือ ผมเกล้ามวยสูงทัดดอกไม้ สวมมงกุฎเพชร  ห่มสไบแพรวาสีเหลืองเฉียงไหล่ ไม่สวมเสื้อ  นุ่งผ้าซิ่นไหมมัดหมี่ต่อตีนจก เครื่องประดับเช่น สร้อย ต่างหู เข็มขัด กำไล

เรียบเรียงเนื้อหาโดย
นายอดิศักดิ์ สาศิริ

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

อ้างอิง
พีรพงศ์ เสนไสย.(2547).สายธารแห่งฟ้อนอีสาน.หน้า 253-262. คลังนานาวิทยา.ขอนแก่น.

สาธุการบทความนี้ : 40 ครั้ง
จากสมาชิก : 2 ครั้ง
จากขาจร : 38 ครั้ง

03 มี.ค. 2552 เวลา 09:38:43

โพสต์โดย

370) รำไข่มดแดง

คห.ที่1) เซิ้งแหย่ไข่มดแดง [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

เซิ้งแหย่ไข่มดแดง

อาหารอีสานส่วนใหญ่จะได้มาจากธรรมชาติ ทั้งที่เป็นสัตว์เล็ก สัตว์น้อย และพืชพันธุ์ต่างๆ นับได้ว่าชาวอีสานเป็นนักกินผู้หนึ่งทีเดียว ไข่มดแดงนับเป็นอาหารประจำถิ่นอีสาน จนสามารถนำมาขายจนกลายเป็นอาชีพได้ ทางภาควิชานาฏศิลป์ วิทยาลัยครูบุรีรัมย์(ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์) เห็นว่าควรจะอนุรักษ์อาชีพแหย่ไข่มดแดงนี้ในรูปของการแสดง จึงได้ทำการศึกษาถึงขั้นตอนการนำไข่มดแดงลงมาของชาวบ้าน โดยอาจารย์ประชัน คะเนวัน และอาจารย์ดรรชนี อุบลเลิศ เป็นผู้เขียนรายละเอียดของขั้นตอนการแหย่ไข่มดแดงโดยละเอียด การแสดงเซิ้งแหย่ไข่มดแดงเป็นการอนุรักษ์อาชีพของชาวอีสานอย่างหนึ่ง

เครื่องแต่งกาย ฝ่ายชายนุ่งกางเกงขาก๊วย เสื้อคอกลมแขนสั้น มีผ้าขาวม้าคาดเอว และใช้ผ้าขาวม้าโพกศีรษะ ฝ่ายหญิงสวมเสื้อแขนกระบอก 3 ส่วนคอกลม ห่มสไบ นุ่งผ้าซิ่นมัดหมี่สั้นแค่เข่า

เครื่องดนตรี ดนตรีที่ใช้ประกอบการฟ้อนจะใช้ดนตรีพื้นเมืองอีสานลายเซิ้ง

อุปกรณ์สำหรับการแสดง ครุใส่น้ำ ตะกร้าผูกปลายไม้ยาว ผ้าสำหรับกวนมดแดง การจัดการแสดงลำดับขั้นตอนดังต่อไปนี้

เดินทางออกจากบ้าน หญิงถือครุใส่น้ำ ชายถือไม้ยาวสำหรับแหย่รังมดแดง และเหน็บผ้าสำหรับกวนมดแดง
มองหารังมดแดง
แหย่มดแดงได้เทลงในครุใส่น้ำ
นำผ้ากวนมดแดง เพื่อแยกตัวมดออกจากไข่มดแดง
เทน้ำออกจากครุ
เก็บอุปกรณ์เดินทางกลับบ้าน

สาธุการบทความนี้ : 39 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 39 ครั้ง

02 มิ.ย. 2551 เวลา 19:21:35

414) การฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดอื่นๆ

โพสต์โดย

คห.ที่0) การฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดอื่นๆ [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ระบำจัมปาศรี

อาณาจักรจัมปาศรี หรือ นครจัมปาศรี ซึ่งตั้งอยู่ที่อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคามนั้นมีความรุ่งเรืองมา 2 ยุคด้วยกันคือ ยุคทวาราวดี (พ.ศ. 1000 - 12000) และยุคลพบุรี (พ.ศ. 1600 - 1800)

            นครจัมปาศรีนี้คงมีอายุใกล้เคียงกับเมืองฟ้าแดดสูงยาง ซึ่งพระอริยานุวัตรเขมจารีเถระ ได้เล่าถึงประวัตินครจัมปาศรีไว้ว่า
            "เมืองนครจัมปาศรีอยู่ในสมัยที่พระพุทธศาสนาและศาสนาพราหมณ์กำลังเจริญรุ่งเรืองในดินแดนแถบนี้ บรรดาหัวเมืองน้อยใหญ่ในสมัยนั้นพร้อมกันมานอบน้อมเป็นบริวาร ทำให้อาณาเขตของนครจัมปาศรีได้ขยายกว้างขวางออกไป นครจัมปาศรีมีพระยศวรราชเป็นเจ้าผู้ครองนคร มีพระนางยศรัศมีเป็นพระราชเทวี มีวงศ์ตระกูลมาจากกษัตริย์เสนราชา บ้านเมืองในขณะนั้นมีความสงบสุข และพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองในช่วงนั้น"

            นครจัมปาศรี เป็นอาณาจักรหนึ่งในยุคเดียวกับอาณาจักรศรีโคตรบูรณ์ ทวาราวดีอินทปัตถ์ และเมืองสาเกตุนคร ซึ่งอยู่ในยุคฟูนัน ในหนังสืออุรังคนิทานได้กล่าวถึงยุคอวสานของนครจัมปาศรีว่า ในสมัยเจ้าฟ้างุ้มแหล่งหล้าธรณี เมืองชวา (หลวงพระบาง) ได้ยกกองทัพข้ามแม่น้ำโขงเข้าโจมตีเมืองสาเกตุนครพร้อมทั้งเมืองบริวาร และเมืองนครจัมปาศรีได้ถึงกาลวิบัติ และกลายเป็นเมืองร้างไปตั้งแต่บัดนั้น

            ในปี พ.ศ. 2522 ชาวอำเภอนาดูนได้ขุดค้นพบโบราณวัตถุรอบกู่สันตรัตน์ ได้พบพระทองสำริด พระพิมพ์แบบต่างๆ เป็นจำนวนมาก และมีการขุดพบซากเจดีย์โบราณและสถูปที่ใช้บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ต่อมาทางจังหวัดมหาสารคามได้ร่วมกันสร้างพระธาตุนาดูน โดยจำลองแบบมาจากสถูปทองสำริดที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ เพื่อบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ พระธาตุนาดูนนับได้ว่าเป็นสถานที่สำคัญทางพุทธศาสนา จนมีผู้กล่าวว่าพระธาตุนาดูนเปรียบเหมือนพุทธมณฑลของภาคอีสาน

           ระบำจัมปาศรี จึงเกิดขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์ถึงความเจริญรุ่งเรืองของโบราณสถานในจังหวัดมหาสารคาม และเป็นความภาคภูมิใจร่วมกันของชาวอีสาน พระธาตุนาดูนซึ่งบรรจุพระบรมสารีริกธาตุนับเป็นของคู่บ้านคู่เมือง ทางมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม (มหาวิทยาลัยมหาสารคาม)โดยอาจารย์ชัชวาลย์  วงษ์ประเสริฐ จึงได้จัดทำระบำจัมปาศรีขึ้น โดยอาศัยจากเอกสารทางโบราณคดีและข้อเขียนต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับนครจัมปาศรี

ท่าฟ้อนชุดระบำจัมปาศรีประยุกต์ท่าฟ้อนพื้นเมืองอีสาน ซึ่งได้แก่ ฟ้อนภูไท ฟ้อนตังหวาย ฟ้อนสังข์ศิลป์ชัยฯลฯ ผสมกับท่าระบำโบราณคดี ชุดระบำทวาราวดี และภาพจำหลักที่พบในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยท่าเคลื่อนไหวจะเป็นท่าฟ้อนพื้นเมือง ส่วนท่าหยุดจะเป็นท่าโบราณคดี

            เครื่องดนตรี ใช้ดนตรีพื้นเมืองอีสาน ซึ่งได้แก่ พิณ แคน โปงลาง กลอง โหวด ฉิ่ง ฉาบ และใช้เครื่องดนตรีโลหะประกอบ ได้แก่ระนาดเหล็ก เพลงที่ใช้ประกอบการฟ้อนชุดระบำจัมปาศรีใช้ลายเพลง มโหรีอีสาน

การแต่งกาย
ผู้แสดงเป็นหญิงล้วน นุ่งเสื้อในนางรัดอก  มีสไบพาดไหล่ซ้าย นุ่งผ้าไหมพื้นเมืองอีสานโดยใช้ผ้าซิ่น 2 ผืน ผ้าซิ่นผืนในนุ่งพับหน้านาง ส่วนผ้าถุงผืนนอกพับทบทั้ง 2 ข้างตรงสะโพกหักคอไก่คล้ายรำมโนราห์บูชายันต์ สวมเครื่องประดับคอ (ทับทรวง) รัดต้นแขน ต่างหู กำไลและเข็มขัดทอง
...............................

*** การแสดงชุดระบำจัมปาศรีจะมี 2 แบบนะครับ

แบบที่1

คือ แบบของวงแคน ชมรมนาฏศิลป์และดนตรีพื้นเมือง มหาวิทยาลัยมหาสารคาม เป็นแม่แบบ ซึ่งจะเป็นการแสดงที่ไม่มีตัวเอกหรือตัวนางพญา ถ้าค้นๆในภาพในเว๊บต่างๆ ก็จะมีหลายโรงเรียนที่นิยมเอาระบำจัมปาศรีแบบวงแคนไปใช้ เพียงแต่สีสันเสื้อผ้าอาจแตกต่างกันเล็กน้อยนะครับ ยกตัวอย่างเช่น

วงฮักอีสาน โรงเรียนสารคามพิทยาคม, มีความเป็นตัวของตัวเองแต่ก็สวยลงตัวครับ

วงพ่อแล โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล, ต่างกันแค่สีเสื้อผ้าครับ

วงโปงลางโกสุมพิทยาสรรค์ จ.มหาสารคาม, โรงเรียนนี้เสื้อผ้าการแต่งกายเหมือนวงแคนเป๊ะ
วงโปงลางโรงเรียนผดุงนารี จ.มหาสารคาม, เป็นต้น

แบบที่2 เป็นแบบของวงแกนอีสาน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ซึ่งจะเป็นการแสดงที่มีตัวเอกหรือตัวนางพญา โรงเรียนที่นิยมเอาระบำจัมปาศรีแบบวงแกนอีสานไปใช้ ยกตัวอย่างเช่น

โรงเรียนนาดูนประชาสรรค์ จ.มหาสารคาม โรงเรียนนี้จะแสดงในงานนมัสการพระธาตุนาดูนทุกปี

โรงเรียนนางแดดวังชมภู จ.ชัยภูมิ เป็นต้นครับ

สาธุการบทความนี้ : 39 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 38 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 03:43:05

415) การฟ้อนรำประจำจังหวัดกาฬสินธุ์

โพสต์โดย

คห.ที่5) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนสาวกาฬสินธุ์ลำเพลิน

?เมืองฟ้าแดดสงยาง โปงลางเลิศล้ำ วัฒนธรรมภูไท ผ้าไหมแพรวา ผาเสวยภูพาน
มหาธารลำปาว ไดโนเสาร์สัตว์โลกล้านปี?

การแสดง ?ฟ้อนสาวกาฬสินธุ์ลำเพลิน? เป็นการฟ้อนประกอบทำนองลายลำเพลิน มีเนื้อหาให้ไปเที่ยวชมจังหวัดกาฬสินธุ์ ที่มีสถานที่ท่องเที่ยวสวยงาม เช่น ภูสิงห์ ในอำเภอสหัสขันธ์ เขื่อนลำปาวในอำเภอยางตลาด ซึ่งเป็นเขื่อนดินยาวที่สุดในประเทศไทย เป็นต้น และแสดงให้เห็นถึงลีลาท่าฟ้อน และความงามของหญิงสาวจังหวัดกาฬสินธุ์

การแสดงชุดนี้คิดประดิษฐ์ขึ้นโดย อ.พรสวรรค์ พรดอนก่อ และ อ. อภิชาติ โยธะพล อาจารย์สอนนาฏศิลป์พื้นเมือง จากวิทยาลัยนาฏศิลปกาฬสินธุ์ เป็นผู้แต่งเนื้อร้องและประดิษฐ์ท่าฟ้อนขึ้นใหม่ โดยอาศัยเค้าโครงการร้องหมอลำของชาวบ้าน บ้านม่วงนาดี ตำบลโนนนาลาน อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์

การแต่งกาย
หญิง สวมเสื้อแขนกระบอกสีแดงไม่ห่มสไบ เฉียงไหล่ด้วยสายสังวาลเงิน ผมเกล้ามวยประดับดอกไม้ และสวมเครื่องประดับเงิน

เนื้อร้องสาวกาฬสินธุ์ลำเพลิน
พอแต่เปิดผ้าม่านกั้ง...แจ้งสว่างสีขาวๆ ละสาวกาฬสินธุ์มาหา อย่าท่าทางหลายเด้ออ้าย อย่าท่าทางหลายเด้ออ้าย....................
โอย...เดชาย มามาอ้ายมาไปชมถิ่น มามาอ้ายมาไปชมถิ่น
กาฬสินธุ์บ้านน้องสิลองเว้าสู่ฟัง บ่ต้องตั้งใจต่อรอฝน ถึงฤดูปักดำสิหลั่งลงทางน้ำ
ตามคลองน้อยซอยมาจากเขื่อน คือดั่งเดือนส่องแจ้งบ่มีเศร้าเก่าหมอง
ตาเหลียวมองจ้องเขื่อนลำปาว ๆ นั่นภูสิงห์สูงยาวเป็นทิวทัศน์งามตา
ถึงเดือนห้าโอ้สงกรานต์เดือนม่วน จนคำนวณบ่ได้สิไหลเข้าอั่งโฮม......
สุขสมชมแดนสีสด จังหวัดงามหมดจดเหมือนดั่งเมืองแมน
ได้ชมสมใจสุขแสน บ่มียากแค้นกาฬสินธุ์โสภา
เอ้ามามามา เอ้ามาพี่มากราบให้ท่านได้ทราบว่าพี่มาเยือน
เก็บดอกไม้และจุดธูปจุดเทียน ๆ ยกมือเหนือเศียรให้ท่านช่วยคุ้มครอง
รูปจำลองพระโสมพมิตร ๆ เหมือนดังดวงจิตของชาวน้ำดำ
กราบกรานทุกวันเย็นค่ำ เพราะเป็นผู้นำกาฬสินธุ์ถิ่นงาม?..
หันมาเว้าเมืองงามนามแก่น ๆ แฟนผู้ไปอาจฮู้โอดูแล้วเทียวมา งามเกินฟ้าเกินม่วนหัวใจ
แม่นผู้ไปเที่ยวชม สิบ่ลืมเมืองน้อง สิบ่ลืมเมืองน้อง............
...............................................

สาธุการบทความนี้ : 39 ครั้ง
จากสมาชิก : 2 ครั้ง
จากขาจร : 37 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 04:58:53

418) VCD การแสดงฟ้อนรำพื้นเมืองของ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด มีจำหน่ายแล้ว

โพสต์โดย

คห.ที่8) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

แผ่นที่ 2 ประกอบด้วย การแสดง

1. ฟ้อนภูไทสามเผ่า

-------------------------------------------------
สอบถามและสั่งซื้อได้ที่ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด

Tel. 043-511244

สาธุการบทความนี้ : 39 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 39 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:52:35

437) การแสดงนาฏยนิพนธ์ เบิ่งเผ่าไทอีสาน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 3 ตุลาคม 2551 มี vdo.clip

โพสต์โดย

คห.ที่11) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

12. แสมะกอน ไทดำ เลย

Concept การแสดงการเล่นทำนองเกี้ยวพาราสีของชาวไทดำ จังหวัดเลย

สาธุการบทความนี้ : 39 ครั้ง
จากสมาชิก : 2 ครั้ง
จากขาจร : 37 ครั้ง

04 ต.ค. 2551 เวลา 20:42:13

414) การฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดอื่นๆ

โพสต์โดย

คห.ที่12) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ข้อมูลของวงแกน หาได้น้อย ที่พอหาได้คงเป็น

1. เซิ้งกุบ...(ไมใช่กรุบนะครับ) หมายถึง กระบอกที่มีดวงไฟ

2. ระบำสันตรัตน์ ปัจจุบันไม่มีคนแสดงแล้ว

3. ฟ้อนนารีศรีมหาสารคาม (ดัดแปลงมาจากนารีศรีอีสาน....เคยเห็นมาบ้างครับ)

........................

ถ้าเป็นของนาฏศิลป์ มมส. ที่ถือว่าเป็นต้นแบบของการฟ้อนสมัยใหม่ของมหาสารคาม
คือ ฟ้อนเอ้ไอ่คำ ซึ่งส่งอิทธิพลรูปแบบการฟ้อนสู่ชุดการแสดงอื่นที่สาขานาฏศิลป์ มมส. สร้างสรรค์ตามมา ที่ดังๆหน่อยได้แก่

ฟ้อนเอ้ฝ้าย
ฟ้อนดอกเผิ่ง(ผึ้ง)
ฟ้อนสิริสะ
ฟ้อนเกี้ยวสาวคูนลาน
ฟ้อนอุ(อันนี้เป็นการแสดงที่ประดิษฐ์สมัยเดียวกันกับเอ้ไอ่คำ สามารถไปชมชุดการแสดงนี้ได้ที่ บ้านภูไทเรณู อ.เรณูนคร จ.นครพนม)

และส่งอิทธิพลแก่ ฟ้อนลีลาวดี ของวงแคนด้วย(เนื่องจากผมเป็นคนคิดท่าฟ้อนเอง จึงขอยอมรับในที่นี้)

สาธุการบทความนี้ : 38 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 38 ครั้ง

05 ก.ย. 2551 เวลา 16:57:48

418) VCD การแสดงฟ้อนรำพื้นเมืองของ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด มีจำหน่ายแล้ว

โพสต์โดย

คห.ที่21) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

แผ่นที่ 3 ประกอบด้วย การแสดง

3. ฟ้อนดึงครก-ดึงสาก

-------------------------------------------------
สอบถามและสั่งซื้อได้ที่ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด

Tel. 043-511244

สาธุการบทความนี้ : 38 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 38 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:58:18

โพสต์โดย

คห.ที่10) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

11. เซิ้งหมากยู่ส่าว ไทแสก

Concept การละเล่นที่แสดงถึงพละกำลังของชายหนุ่ม

สาธุการบทความนี้ : 38 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 38 ครั้ง

04 ต.ค. 2551 เวลา 20:40:47

โพสต์โดย

คห.ที่8) ฟ้อนขันดอก ต้อนรับผู้มาเยือน [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ภาพนี้ได้แบบมาจากช่างฟ้อนของ คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ครับ

สาธุการบทความนี้ : 37 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 37 ครั้ง

10 ก.ย. 2550 เวลา 15:45:18

414) การฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดอื่นๆ

โพสต์โดย

คห.ที่2) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

เซิ้งแคน

เซิ้งแคน เป็นชุดการแสดงที่ได้ต้นแบบมาจากชุดการแสดงจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว คือ ?เซิ้งเสียงแคน? เป็นการฟ้อนประกอบการเป่าแคน แสดงถึงการเกี้ยวพาราสีของหนุ่มสาวชาวอีสานโดยใช้แคนเป็นสื่อกลาง เซิ้งแคนเป็นการแสดงฟ้อนรำที่มีความสนุกสนานด้วยท่วงทำนองและจังหวะลีลาของผู้ฟ้อนและการเป่าแคน

ทางมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรจน์มหาสารคาม (ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม) โดย อ.ชัชวาลย์ วงษ์ประเสริฐ เห็นควรว่าน่าจะมีการนำเอาท่าฟ้อนต่างๆรวมทั้งท่าเซิ้งมาผสมเข้าอยู่ในชุดเดียวกัน โดยเน้นถึงความสัมพันธ์ของชาวอีสานกับอาณาจักรล้านช้าง(ลาว)และอาณาจักรล้านนา จึงเกิดเป็นชุดการแสดงชื่อ ?เซิ้งแคน? โดยใช้ลายดนตรีที่นิยมเล่นกันแพร่หลายทั้งสามแหล่งวัฒนธรรม คือลายเซิ้งบั้งไฟ ลายลาวดวงเดือน และลายออกซุ้มลาวแพน

ในปัจจุบันชมรมนาฏศิลป์และดนตรีพื้นเมือง(วงแคน) มหาวิทยาลัยมหาสารคาม [b/]ได้สืบทอดชุดการแสดงเซิ้งแคน และยกเอาชุดการแสดงนี้เป็นชุดการแสดงหลักของชมรม ซึ่งถือได้ว่าเป็นหัวใจหลักของการออกไปแสดงเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมอีสาน

การแต่งกาย
- ชาย สวมเสื้อแพรแขนสั้นสีขาว นุ่งโจงกระเบน ใช้ผ้าสไบขิดมัดเอว สวมสร้อยคอและกำไลเงิน
- หญิง สวมเสื้อแขนกระบอกสีขาว ห่มสไบขิด นุ่งผ้าซิ่นมัดหมี่ลายสร้อยดอกหมากยาวคลุมเข่า ผมเกล้ามวยประดับดอกไม้ สวมเครื่องประดับเงิน
????????????????

สาธุการบทความนี้ : 37 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 36 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 04:20:45

โพสต์โดย

คห.ที่1) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

2. ฟ้อนสาวโย้ยย้อมคราม ไทโย้ย สกลนคร

Concept ผ้าฝ้ายขิดและผ้าฝ้ายมัดหมี่ย้อมคราม ของชาวไทโย้ยเลื่องชื่อด้วยความงาม ท่าฟ้อนจึงแสดงออกถึงวิธีการย้อมครามของชาวไทโย้ย

สาธุการบทความนี้ : 37 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 37 ครั้ง

04 ต.ค. 2551 เวลา 20:25:43

โพสต์โดย

คห.ที่9) ฟ้อนพม่า งามแปลกตา [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

นุ่งซิ่นลุนตยาต่อตีนซิ่นยาวลากพื้น
ขยับท่าฟ้อนแต่ละทีต้องมีดีดปลายผ้าซิ่น เป็นเสน่ห์ของการฟ้อนแบบพม่าครับ

สาธุการบทความนี้ : 36 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 36 ครั้ง

10 ก.ย. 2550 เวลา 15:49:08

414) การฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดอื่นๆ

โพสต์โดย

คห.ที่4) ฟ้อนของจังหวัดอื่นๆกันบ้างครับ [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนลำตังหวาย,ฟ้อนตังหวาย

ฟ้อนลำตังหวาย เป็นการฟ้อนที่มีที่มา 2 ลักษณะ คือ

1. ฟ้อนลำตังหวาย เป็นการฟ้อนเพื่อบวงสรวงบูชา โดยเฉพาะชนชาติที่อาศัยอยู่ในลุ่มแม่น้ำโขง ที่มีความเชื่อในเรื่องผีสางเทวดาที่อาศัยอยู่ในแหล่งธรรมชาติ มีอำนาจหรืออิทธิฤทธิ์ สามารถดลบันดาลให้เกิดมีสิ่งหรือเหตุการณ์ต่างๆได้ จึงได้มีการการบวงสรวงบูชาหรือจัดให้มีการขอขมาขึ้น เทพหรือสิ่งศักดิ์สิทธ์ตามที่ตนนับถือ นอกจากนั้นยังมีการตั้งถวายหรือฟ้อนรำเป็นการเซ่นสังเวย เรียกว่า ?ตั้งถวาย ฟ้อนถวาย? แต่ต่อมาก็มีการลดคำลงจนเหลือเพียงแค่ว่า ?ตั้งหวาย? หรือ ?ตังหวาย?

2. ฟ้อนตังหวาย  หรือฟ้อนลำตังหวาย เป็นทำนองลำของหมอลำในแคว้นสะหวันนะเขต(สวรรค์เขต)สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เรียกว่า ?ขับลำตั่งหวาย? หากพิจารณาเป็นคำแล้ว คำว่า ?ตั่ง? หมายถึงเก้าอี้นั่งขนาดเล็กที่ทำจากหวาย สันนิษฐานว่าการขับลำตั่งหวายเป็นทำนองหมอลำในหมู่บ้านที่มีอาชีพผลิตตั่งหวาย และเมื่อทำนองขับลำชนิดนี้ได้เผยแพร่เข้ามาสู่ภาคอีสาน จึงเปลี่ยนเป็น ?ลำตังหวาย? ซึ่งมีจังหวะทำนองที่ไพเราะและสนุกสนานโดยเฉพาะเนื้อหากลอนลำมักจะมีเนื้อหาการยกย่องชายหญิง มีการร้องโต้ตอบกัน

ฟ้อนลำตังหวาย เป็นชุดการแสดงเมื่อ นายประดิษฐ์ แก้วชิน ได้ไปพบการแสดงนี้ในอำเภอเขมราฐ จังหวัดอุบลราชธานี เห็นว่าการแสดงหมอลำตังหวายมีทำนองสนุกสนาน จึงได้ทดลองให้เด็กนักเรียนมาฝึกหัด แล้วนำออกไปแสดงในงานปีใหม่ ที่ทุ่งศรีเมืองกลางเมืองอุบลราชธานี เมื่อปี พ.ศ.2514

ต่อมา อ. ศิริเพ็ญ หัวหน้าภาควิชานาฏศิลป์วิทยาลัยครูอุบลราชธานี (มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี) เห็นควรจะส่งเสริมให้เป็นชุดการแสดงประจำจังหวัด จึงได้นำเอาต้นแบบไปเพิ่มเติมให้สวยงามมากยิ่งขึ้น

                                         ลำตังหวาย

(เกริ่นนำ) โอ.........บุญเอ๋ย บุญอีนางที่เคยสร้าง ซางบ่เป็นหนทาง โอ๊ยหนทาง พอให้น้องได้เที่ยว ละซางมีบาปมาแล่นเข็น ละซางมีเวรมาแล่นต้อง ทำให้น้องห่างพี่ชาย ห่างพี่ชาย โอ๊ยละนา ....
(กล่าวคำกลอน) ตังหวายนี้มีมาแต่โบราณ        ชาวอีสานบำรุงไว้อย่าให้หาย
ของเขาดีมีไว้อย่าทำลาย                                              ขอพี่น้องทั้งหลายจงได้ชม
เขมราฐอำเภอถิ่นบ้านเกิด                                  ช่วยกันเถิดรักษาไว้อย่าได้สูญ
ท่าฟ้อนรำต่างๆช่วยเพิ่มพูน                                         อย่าให้สูญเสียศิลปะเรา
???????

(ขึ้นทำนองลำ)

(หญิง)  บัดนี้ข้าขอยอนอแม่นมือน้อม     ชุลีกรเด้อแม่นก้มกราบ ชูสลอนนอนบนอบนิ้วถวายไท้ดอกผู้อยู่เทิง อ้ายพี่คนงามนี่นา หนาคิงกลม (เยือกๆๆๆ)

(หญิง) ชายเอย จุดประสงค์นอแม่นหมายแม้น เพื่อเผยศิลป์นอพื้นบ้านเก่า ของไทยเฮานอตั้งแต่ก่อน โบราณผู้ให้เฟื่องให้ฟู  อ้ายพี่ของน้องนี่นา คนงามเอย (เยือกๆๆๆ)

(ชาย) คำนาง ปูเป็นทางนอเพื่อเลือกแต้ม ทางอีสานนอบ่ให้หลุดหล่น มรภ.อุบลฯ  เฮาแม่นพวกพ้อง นำมาฮ้อง ออกโฆษณา หล่าพี่คนงามนี่เอย หนองหมาว้อ (เยือกๆๆๆ)

(หญิง) ชายเอย หาเอาตังกะละแม่นหวายเซิ้ง ลำแต่เทิงน้อบ้านเจียดก่อ สืบแต่กอเด้อซุมผู้เฒ่า ใบลานพู้นดอกพื้นกะหาย  ดอกพื้นกะหาย ดอกพื้นกะหาย อ้ายพี่ของน้องนี่นา คนงามเอย (เยือกๆๆๆ)

(ชาย) คำนาง คนจบๆเด้อแม่นจั่งน้อง งามๆเด้อแม่นจั่งน้อง ซางบ่ไปน้อแม่นกินข้าว หัวมองหนอแม่นนำไก่ คนขี้ฮ้ายคือว่าจั่งอ้าย กินข้าวแม่นบ่ายปลา หล่าพี่คนงามนี่เอย ครูบ้านนอก (เยือกๆๆๆ)

(หญิง) ชายเอย คิดถึงคราวนอแม่นเฮาเว้า ในเถียงนานั้นบ่มีฟ้า แม่สิฟาดนอแม่นไม้ค้อน แม่สิย้อนนอแม่นไม้แส้ ตีน้องนั่นแต่ผู้เดียว นั่นแต่ผู้เดียว นั่นแต่ผู้เดียว อ้ายพี่ของน้องนี่นา คนงามเอย (เยือกๆๆๆ)

(ชาย) นางเอย ไปบ่เมือนอแม่นนำอ้าย เมือนำนอแม่นอ้ายบ่ ค่ารถอ้ายบ่ให้เสีย ค่าเฮืออ้ายบ่ให้จ้าง อ้ายสิตายนอแม่นเป็นซ้าง เอราวัณนอให้น้องขี่ ตายเป็นรถนอแม่นแท็กซี่ ให้น้องนี่ขี่ผู้เดียว ขี่ผู้เดียว ขี่ผู้เดียว หล่าพี่คนงามนี่เอย คนงามเอย (เยือกๆๆๆ)

(หญิง)  ชายเอย ย้านบ่จริงนอแม่นจั่งว่า สีชมพูนอแม่นจั่งว่า หย้านคือตอกกะลิแม่นมัดกล้า ดำนาแล้วดอกเหยียบใส่ตม เหยียบใส่ตม เหยียบใส่ตม อ้ายพี่ของน้องนี่นา คนงามเอย (เยือกๆๆๆ)

(ชาย)  บัดนี้ ขอสมพรนอแม่นไปให้ ทหารไทยนอแม่นกล้าแกร่ง ทั้งชายแดนและตำรวจน้ำ  อ.ส.กล้าท่านจงเจริญ สรรเสริญภิญโญนอเจ้า ขอให้สุขนอแม่นทั่วหน้า ชาวประชาทุกคืนทุกวัน ทุกคืนทุกวัน ทุกคืนทุกวัน หล่าพี่คนงามนี่เอย คนงามเอย (เยือกๆๆๆ)

(ขึ้นทำนองเต้ย)

เอ้าลาลาลาลาที เอ้าลาลาลาลาที ขอให้โชคดีเถิดนะแฟนจ๋า
เสียงจากลูกทุ่งบ้านนา เสียงจากลูกทุ่งบ้านนา โชคดีเถิดหนาลองฟังกันใหม่
ถ้าหากสนใจฉันขอขอบคุณ ถ้าหากสนใจฉันขอขอบคุณ
คันไกลคันไกลกันแล้ว คันไกลคันไกลกันแล้ว เฮือแจวมันไกลจากฝั่ง เฮือแจวมันไกลจากฝั่ง ดอกสะมังละมันไกลจากต้น จากต้นละจากต้น จากต้น บ่มีได้แม่นกลิ่นหอม นั่นละนาหนานวลนา  ละนาคนไทยนี่นา  หางตาเจ้าลักท่าลา พวกฉันขอลาไปแล้ว  พวกฉันขอลาเจ้าไปแล้ว
.................................................

เนื้อร้อง ?ฟ้อนตังหวาย? ของวิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด

ชายเอย น้องสิลำกะลิแม่นทางเต้ย ตังหวายเอยกะลิแม่นเกี่ยวอ้อย คำปากหวานละคือจั่งน้ำอ้อย ออยอ้ายคันอยู่บ่เซา เอาบ่นอละคันพี่ชายเอย คนงามเอย

ชายเอยว่าบ่มีกะลิแม่นเครือเกี้ยว สังมาเป็นละคันเจ้ายามหย่าง ว่าใต้ล่างละคันเจ้าบ่กว้าง มาได้ละคันเจ้าผูกงัว กลัวพี่ชายนั่นสิมาลวงน้อง คนงามเอย

บัดนี้ข้าขอยอนอกะลิแม่นมือน้อม     ชุลีกรนอแม่นก้มกราบ ชูสลอนนอแม่นนอบนิ้วถวายไท้ ดอกผู้อยู่เทิง อ้ายพี่ละคนงามนี่นา หนาคิงคม

โอนอ จุดประสงค์เด้อแม่นหมายแม้น เพื่อเผยศิลป์เด้อพื้นบ้านเก่า ของไทยเฮานอตั้งแต่ครั้ง โบราณพู้นให้เฟื่องให้ฟู อ้ายพี่ละคนงามนี่นา หนาคิงคม

โอนอ ปูเป็นทางนอเพื่อเลือกแต้ม คองอีสานกะบ่ให้หลุดหล่น นาฏศิลป์เด้อแม่นคิดค้น นำมาฮ้องสนุกสนาน อ้ายพี่ละคนงามนี่นา หนาคิงคม

โอนอ หาเอาตังนอแม่นหวายเซิ้ง ลำแต่เทิงนอบ้านเจียดก่อ สืบแต่กอเด้อซุมผู้เฒ่า โบราณพู้นดอกพื้นกะหาย  ดอกพื้นกะหาย ดอกพื้นกะหาย อ้ายพี่คนงามนี่นา หนาคิงคม

โอนอ เอย ย้านบ่จริงนอแม่นจั่งว่า สีชมพูนอแม่นจั่งว่า ย้านคือตอกกะลิแม่นมัดกล้า ดำนาแล้วดอกเหยียบใส่ตม เหยียบใส่ตม เหยียบใส่ตม อ้ายพี่คนงามนี่นา หนาคิงคม

โอนอ คนจบๆเด้อแม่นจั่งอ้าย งามๆกะลิแม่นจั่งอ้าย ซางบ่ไปน้อแม่นกินข้าว หัวมองหนอแม่นนำไก่ คนขี้ฮ้ายคือว่าจั่งน้อง กินข้าวแม่นบ่ายปลา อ้ายพี่คนงามนี่นา หนาคิงคม

โอนอ คิดเห็นคราวนอแม่นเฮาเว้า อยู่เถียงนากะลิแมนวี๊ดว้าด แม่สิฟาดกะลิแม่นไม้ค้อน แม่สิย้อนกะลิแม่นไม้แส้ ตีน้องนั่นแต่ผู้เดียว นั่นแต่ผู้เดียว นั่นแต่ผู้เดียว อ้ายพี่คนงามนี่นา หนาคีงคม

โอนอ ปูเป็นทางนอเพื่อเลือกแต้ม คองอีสานกะบ่ให้หลุดหล่น นาฏศิลป์เด้อแม่นคิดค้น นำมาฮ้อง
สนุกสนาน อ้ายพี่ละคนงามนี่นา หนาคิงคม

โอนอ นางเอย ไปบ่เมือกะลิแม่นนำน้อง เมือนำกะลิแม่นน้องบ่ คันเมือกะลิแม่นนำน้อง ค่ารถน้องบ่ให้เสีย ค่าเฮือน้องบ่ให้จ้าง น้องสิไปกะลิแม่นเอาซ้าง เมืองสุรินทร์ละมาให้อ้ายขี่
ไปเอารถกะลิแม่นแท็กซี่ ให้อ้ายนี่แม่นขี่เมือ อ้ายพี่ละคนงามนี่นา หนาคิงคม

บัดนี้ คันแม่นสมกะลิแม่นควรแล้ว ตังหวายเอยละนางขอลาก่อน ขอแถมพรกะลิแม่นถิ่มท้าย นำอ้ายผู้มาฟัง สุขสมหวัง เด้ออ้ายบ่าวคนงาม ขอลาแล้ว....
..........................................

เนื้อร้อง ?ฟ้อนตังหวาย? ของวิทยาลัยนาฏศิลปกาฬสินธุ์

บัดนี้ ข้าขอยอนอละแม่นมือน้อม     ชุลีกรนอแม่นก้มกราบ ชูสลอนนอนอบนิ้วถวายไท้ ดอกผู้อยู่เทิง คนงามของน้องนี่นา คนงามเอย (ยวกๆๆๆ)

ชายเอย จุดประสงค์นอแม่นหมายแม้น เพื่อเผยศิลป์นอพื้นบ้านเก่า ของไทยเฮานอตั้งแต่ครั้ง โบราณพู้นให้เฟื่องให้ฟู คนงามของน้องนี่นา คนงามเอย (ยวกๆๆๆ)

ชายเอย หาเอาตังนอแม่นหวายเซิ้ง ลำแต่เทิงนอบ้านเจียดก่อ สืบแต่กอ นอซุมผู้เฒ่า โบราณพู้นดอกพื้นกะหาย  ดอกพื้นกะหาย ดอกพื้นกะหาย คนงามของน้องนี่นา คนงามเอย(ยวกๆๆๆ)

ชายเอย ปูเป็นทางนอเพื่อเลือกแต้ม คองอีสานนอบ่ให้หลุดหล่น นาฏศิลป์นอแม่นคิดค้น นำมาฮ้อง ออกโฆษณา อ้ายพี่คนงามน้องนา คนงามเอย(ยวกๆๆๆ)

ชายเอย  คิดหนคราวนอแม่นเฮาเว้า ในเถียงนานั้นบ่มีฟ้า แม่สิฟาดนอแม่นไม้ค้อน แม่สิย้อนนอแม่นไม้แส้ ตีน้องนั่นแต่ผู้เดียว นั่นแต่ผู้เดียว นั่นแต่ผู้เดียว คนงามของน้องนี่นา คนงามเอย(ยวกๆๆๆ)

ชายเอย  คนจบๆนอแม่นจั่งอ้าย งามๆกะลิแม่นจั่งเจ้า ซางบ่ไปนอแม่นกินข้าว หัวมองหนอเจ้านำไก่ คนขี้ฮ้ายคือว่าจั่งน้อง กินข้าวแม่นบ่ายปลา อ้ายพี่คนงามน้องนา คนงามเอย(ยวกๆๆๆ)

ชายเอย ไปบ่เมือนอแม่นนำน้อง เมือนำนอแม่นน้องบ่ ค่ารถน้องบ่ให้เสีย ค่าเฮือน้องบ่ให้จ้าง น้องสิตายนอแม่นเป็นซ้าง เอราวัณนอให้อ้ายขี่ ตายเป็นรถกะลิแม่นแท็กซี่ วันอ้ายดอกแม่นขี่เมือ อ้ายพี่คนงามน้องนา คนงามเอย(ยวกๆๆๆ)

ชายเอย ย้านบ่จริงนอแม่นจั่งเว้า สีชมพูนอเจ้าจั่งว่า ย้านคือตอกนอแม่นมัดกล้า ดำนาแล้วดอกเหยียบใส่ตม ดอกเหยียบใส่ตม ดอกเหยียบใส่ตม คนงามของน้องนี่นา คนงามเอย(ยวกๆๆๆ)

บัดนี้ ขอสมพรนอแม่นไปให้ ผองชาวไทยนอทุกๆท่าน สุขสราญนอทุกถ้วนหน้า หลับสดชื่นทุกคืนทุกวัน ทุกคืนทุกวัน ทุกคืนทุกวัน คนงามของน้องนี่นา น้องขอลาแล้ว?.
.............................................

สาธุการบทความนี้ : 36 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 35 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:20:48

414) การฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดอื่นๆ

โพสต์โดย

คห.ที่5) ฟ้อนของจังหวัดอุดรธานี [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนบายศรีสู่ขวัญ

ประเพณีการบายศรีสู่ขวัญ หรือในภาษาท้องถิ่นอีสานเรียกว่า ?บาศรี? เป็นประเพณีตามศาสนาพราหมณ์ ที่นิยมกระทำสืบต่อกันมาอย่างช้านาน ถือว่าเมื่อได้มีการทำพิธีนี้แล้วจะก่อให้เกิดความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต การทำพิธีบายศรีสู่ขวัญนี้จะกระทำเมื่อเกิดเหตุการณ์ที่ดีเป็นมงคล เช่นพิธีแต่งงาน การหายจากป่วยไข้ การมาหรือกลับจากสถานที่ใดๆ การไปค้าขายได้เงินทองมามาก การมีแขกมาเยี่ยมยามจากต่างถิ่น ฯลฯ แม้แต่เหตุการณ์ที่ไม่ดี เช่น การได้รับความเจ็บป่วย คนในครอบครัวประสบอุบัติเหตุหรือต้องเสียชีวิต (เหตุการณ์นี้จะทำพิธีให้แก่ผู้ที่รอดจากเหตุดังกล่าว)
ชาวอีสานมีความเชื่อว่า ?ขวัญ? เป็นสิ่งที่แฝงอยู่กับตัวของมนุษย์มาตั้งแต่กำเนิด ซึ่งจะจับต้องหรือไม่สามารถมองเห็นได้ หากว่ามีเหตุให้ขวัญหนีออกจากตัว เช่น เกิดอุบัติเหตุ เสียใจ ป่วยไข้ ตกใจรุนแรง อาจทำให้ตัวบุคคลนั้นถึงแก่ความตายได้ ฉะนั้นต้องเรียกขวัญกลับมาสู่ตัวจะทำให้สุขสบายขึ้น

เครื่องประกอบในการทำพิธีบายศรีสู่ขวัญที่สำคัญ คือ พานบายศรี หรือ ?พาขวัญ? ทำจากใบตองและดอกไม้สด รวมไปถึงเครื่องสังเวยต่างๆ เช่น ข้าวปลาอาหาร แป้ง กระจก หวี ผ้าแพรไหม น้ำอบ-น้ำหอม ที่ขาดไม่ได้คือ เส้นฝ้ายสีขาว เพื่อใช้ในการผูกข้อต่อแขนแก่ผู้เข้าร่วมทำพิธี

การฟ้อนบายศรีสู่ขวัญ เกิดจากการคิดค้นร่วมกัน โดย อ. ดำเกิง ไกรสรกุล และ อ.พนอกำเนิดกาญจน์ แห่งวิทยาลัยครูอุดรธานี(ปัจจุบันคือ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี) ซึ่ง อ.พนอกำเนิดกาญจน์ เป็นผู้ประดิษฐ์ท่าฟ้อน อ. ดำเกิง ไกรสรกุล เป็นผู้แต่งเนื้อร้องและทำนองเพลง

เนื้อร้องประกอบการฟ้อนบายศรีสู่ขวัญ ได้มีการเปลี่ยนแปลงกันไปบ้าง แต่ในปัจจุบันมีเนื้อร้องดังนี้

ฟ้อนบายศรีสู่ขวัญ

มาเถิดเย้อ มาเยอขวัญเอย มาเย้อขวัญเอย......

หมู่ชาวเมืองมา เบื้องขวานั่งส่ายล่าย เบื้องซ้ายนั่งเป็นแถว

ยอพาขวัญไม้จันทน์เพริดแพร้ว ขวัญมาแล้ว มาสู่คีงกลม

เกศเจ้าหอมลอยลม ทัดเอื้องชวนดม เก็บเอาไว้บูชา

ยามเมื่อฝนเจ้าอย่าคลาย ยามแดดสายเจ้าอย่าคลา

อยู่ที่ไหนจุ่งมา รัดด้ายไสยยา มาคล้องผ้าแพรกระเจา
.....................

อย่าเพลินเผลอ มาเยอขวัญเอย มาเย้อขวัญเอย......

อยู่แดนดินใด หรือฟ้าฟากไกล ขอให้มาเฮือนเฮา

เผืออย่าคิดอาลัยซู้เก่า ขออย่าเว้า ขวัญเจ้าจะตรม

หมอกน้ำค้างพร่างพรม ขวัญอย่าเพลินชม ป่าเขาลำเนาไพร

เชิญมาทัดพวงพะยอม ทาน้ำหอมให้ชื่นใจ

เหล่าข้าน้อยแต่งไว้ ร้อยพวงมาลัยมาคล้องให้สวยรวย

.............................................................

การแต่งกาย
ผู้แสดงเป็นหญิงล้วน สวมเสื้อแขนกระบอกสีขาว ห่มสไบขิด และนุ่งผ้าซิ่นลายขิด(ผ้าซิ่นขิดอุดรธานี) ผมเกล้ามวยทัดดอกไม้หรือพันมวยผมด้วยฝ้ายภูไท สวมเครื่องประดับเงิน
.................................................

สาธุการบทความนี้ : 36 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 35 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:26:58

418) VCD การแสดงฟ้อนรำพื้นเมืองของ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด มีจำหน่ายแล้ว

โพสต์โดย

คห.ที่16) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

แผ่นที่ 3 ประกอบด้วย การแสดง

1. ฟ้อนบายศรีสู่ขวัญ

-------------------------------------------------
สอบถามและสั่งซื้อได้ที่ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด

Tel. 043-511244

สาธุการบทความนี้ : 36 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 36 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:56:15

โพสต์โดย

คห.ที่14) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

15. ฟ้อนสาวโส้แห่ปราสาทเผิ่ง ไทโส้ สกลนคร

*** หมายเหตุ น่าจะชื่อ ?ฟ้อนสาวโส้แห่ดอกเผิ่ง? มากกว่า

Concept ในเทศกาลเข้าพรรษา ชาวโส้นับถือพระพุทธศาสนา ก็จะทำดอกเผิ่ง(ผึ้ง)ไปถวายวัด ดนตรีที่ใช้จึงมีเสียงการถั่งบั้งผสมอยู่ด้วย

สาธุการบทความนี้ : 36 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 36 ครั้ง

04 ต.ค. 2551 เวลา 20:52:51

โพสต์โดย

คห.ที่1) ฟ้อนภูไทสกลนคร [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนภูไทสกลนคร

การฟ้อนภูไทในจังหวัดสกลนคร เริ่มมีมาตั้งแต่สมัยที่เริ่มสร้างองค์พระธาตุเชิงชุมซึ่งเป็นพระธาตุคู่บ้านคู่เมืองของชาวสกลนครทุกชนเผ่า (คือมีการดัดแปลงปราสาทหินแบบเขมรแล้วครอบทับสร้างเป็นพระธาตุในศิลปะแบบล้านช้างขึ้นแทน) ชาวภูไทเป็นชนเผ่าที่รับอาสาที่จะเป็นผู้ปฏิบัติรักษาหาเครื่องสักการบูชาพระธาตุ ทุกๆปีเมื่อถึงฤดูข้าวออกรวง จะมีการเก็บเกี่ยวข้าวบางส่วนเพื่อนำไปทำเป็น ?ข้าวเม่า? ซึ่งชาวภูไทจะนำเอาข้าวเม่ามาถวายการสักการะองค์พระธาตุเชิงชุม ซึ่งมักจะมีขบวนแห่ เรียกว่า ?แห่ข้าวเม่า? และมีการฟ้อนรำรอบๆองค์พระธาตุ
แต่เดิมเป็นการฟ้อนรำของผู้ชายเพื่อบูชาพระธาตุในเทศกาลสักการะองค์พระธาตุ แต่ภายหลังก็ได้เปลี่ยนผู้ฟ้อนมาเป็นผู้หญิงทั้งหมด เพราะท่วงท่าและลีลาการฟ้อนซึ่งจะดูสวยงามและอ่อนหวานมากกว่า ผู้ฟ้อนหญิงชาวภูไทจะแต่งกายตามแบบสตรีชาวภูไทสกลนคร และมีการสวมเล็บยาวในการฟ้อนรำอีกด้วย ต่อมาชาวภูไทในท้องถิ่นอื่นในจังหวัดสกลนครได้มาพบเห็นจึงได้นำไปประยุกต์ท่าฟ้อนขึ้นอีก และมีการแต่งเนื้อร้องประกอบการแสดงเพิ่มเติมอีกด้วย
ยกตัวอย่างเนื้อร้องฟ้อนภูไทที่กรมศิลปากรนำออกไปเผยแพร่จนรู้จักกันในทั่วไป ซึ่งแต่งโดย อ.บัวผัน วงศ์เทพ โรงเรียนบ้านหนองศาลา ตำบล พังขว้าง อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร
เนื้อร้องฟ้อนภูไท(สกลนคร)
ไปเย้อไป ไปโห่เอาชัยเอาซอง(ซ้ำ)          ไปโฮมพี่โฮมน้อง ไปร่วมแซ่ฮ้องอวยชัย
เชิงเขาแสนจน หนทางก็ลำบาก(ซ้ำ)                   ตัวข้อยสู้ทนยาก มาฟ้อนรำให้ท่านชม
ข้อยอยู่เทิงเขา ยังเอาใจมาช่วย(ซ้ำ)                      พวกข้อยขออำนวย อวยชัยให้ละเน้อ
ขออำนาจไตรรัตน์ จงปกปักฮักษา(ซ้ำ)               ชาวไทยทั่วหน้า ให้วัฒนาสืบไป
เวลาก็จวน ข้อยสิด่วนไป(ซ้ำ)                             ขอความมีชัย แด่ทุกท่านเทอญ
ข้อยลาละเน้อ      ข้อยลาละเน้อ.....
ในปัจจุบันการฟ้อนภูไท นอกจากเป็นการฟ้อนเพื่อบูชาพระธาตุเชิงชุม หรือบ้างก็นำมาฟ้อนบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เช่น พิธีเลี้ยงเจ้าปู่มเหศักดิ์ของชาววาริชภูมิ ก็ได้นำมาใช้ในการฟ้อนต้อนรับแขกบ้านแขกเมืองและในงานเทศกาลต่าง ๆ
  ท่าฟ้อนภูไทมีผู้สืบต่อและปรับปรุงกันมากมายหลายท่า แต่ละท้องถิ่นมีท่าแตกต่างกันไป ท่าหลักที่พบนิยมฟ้อน ได้แก่ ท่าบัวตูม-บัวบาน ท่าแซงแซวลงหาด ท่าบังแสง ท่านาคีม้วนหาง ท่านางไอ่เลาะดอน หรือนางไอ่เลียบหาด เป็นต้น
เครื่องดนตรีที่ใช้ประกอบการฟ้อนภูไท ได้แก่ แคน กลองหาง พิณ กลองตุ้ม (ตะโพน) กลองเส็งหรือกลองกิ่ง โปงลาง  ฉาบ หมากกั๊บแก๊บ (กรับ) ฆ้องโหม่งและพังฮาด (ฆ้องโบราณไม่มีปุ่ม) การแสดงจะบรรเลงดนตรีลายภูไทเลาะตูบ
การแต่งกาย
เสื้อ นิยมทำเป็นเสื้อแขนกระบอกติดกระดุมธรรมดา กระดุมเงิน หรือเหรียญสตางค์ เช่น เหรียญสตางค์ห้า สตางค์สิบ มาติดเรียงเป็นแถว นิยมใช้เป็นผ้าย้อมครามเข้มจนดำมีผ้าขลิบแดงติดชายเสื้อ เช่น ที่คอสาบเสื้อ ปลายแขนปัจจุบัน นุ่งผ้าซิ่นพื้นสีดำต่อตีนซิ่นขิดยาวกรอมเท้า
ผ้าเบี่ยงนิยมใช้ผ้าแพรขิดสีแดง พาดไหล่ซ้ายแล้วไปมัดที่เอวด้านขวา สวมส่วยมือยาว(เล็บ)ทำมาจากกระดาษหรือโลหะพันด้วยด้ายและมีพู่ที่ปลายเล็บสีขาวหรือแดง ผมเกล้ามวยมัดมวยผมด้วยผ้าแดงบางครั้งก็ทัดผมด้วยดอกไม้สีขาวหรือไม่ก็ฝ้ายภูไท และสวมเครื่องประดับเงิน เช่น สร้อยคอ ต่างหู กำไล
????????????????

สาธุการบทความนี้ : 35 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 35 ครั้ง

10 ก.ย. 2550 เวลา 15:18:46

โพสต์โดย

คห.ที่16) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ลูกศิษย์ผม..........

แต่แปลกแฮะที่หัวข้อนี้ผมไม่ได้มาโพสอ่ะ.....

สาธุการบทความนี้ : 35 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 35 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 03:30:29

414) การฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดอื่นๆ

โพสต์โดย

คห.ที่6) ฟ้อนของจังหวัดสกลนคร [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนโก๋ยมือ

ชาวไทอีสานจะยึดมั่นในพระพุทธศาสนา และปฏิบัติตามฮีต 12 คอง 14 กันสืบมา
ฮีตที่ ๔. บุญผะเหวด หรือ บุญเดือนสี่ เป็นบุญที่มีการเทศน์พระเวส หรือ มหาชาติ เรียกว่า บุญผะเหวด ซึ่งหนังสือมหาชาติ หรือ พระเวสสันดรชาดกแสดงถึงจริยวัตรของพระพุทธเจ้าคราวพระองค์เสวยพระชาติเป็นพระเวสสันดร เป็นหนังสือเรื่องยาว 13 ผูก

ในช่วงเดือนสี่ในทุกๆปีจะมีงานประเพณีบุญมหาชาติหรือบุญผะเหวด ซึ่งในงานจะมีการแห่ผะเหวดเข้าเมือง ซึ่งชาวภูไท ในอำเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร ได้จัดพิธีอย่างยิ่งใหญ่ และจะมีการจัดขบวนฟ้อนรำซึ่งแสดงออกถึงความดีใจ ความรื่นเริงสนุกสนาน เป็นการฟ้อนนำหน้าขบวนเพื่อต้อนรับผะเหวดที่แห่เข้ามาสู่เมือง

ท่าฟ้อนโก๋ยมือ ประกอบไปด้วยท่าต่างๆ เช่น ท่าประแป้ง ท่าแญงแว่น(ส่องกระจก) ท่ากกกระต่าย ท่าเชิญสายท้าวพญา ท่ามาลาช่อม่วง ท่าน้าวหน่วงมาลา ท่านาคาม้วนหาง ท่านางญอขา ท่ากาเต้นก้อน ท่านอนหมอนหมิ่น ทากินรีชมหาด ท่านางนาถอ่วยคืน เป็นต้น

การแต่งกาย
การฟ้อนนั้นจะมีทั้งชายและหญิง สวมเสื้อแขนยาวหรือเสื้อแขนกระบอก ใช้ผ้าสไบขิดโพกศีรษะและพาดไหล่ หากฝ่ายชายจะมัดเอวด้วย นุ่งผ้าโจงกระเบนปล่อยชายด้านซ้าย สวมเล็บมีพู่ติดปลาย และสวมเครื่องประดับเงิน
...........................................

สาธุการบทความนี้ : 35 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 34 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:29:05

417) ภาพเก่าเล่าใหม่ไทวงแคน IN ม.ขอนแก่นคร้าบ....

โพสต์โดย

คห.ที่2) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ชุด ฟ้อนไทภูเขา ครับ

แอบมาฟ้อนกะเด็กๆด้วย.................

สาธุการบทความนี้ : 35 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 35 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 06:13:02

418) VCD การแสดงฟ้อนรำพื้นเมืองของ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด มีจำหน่ายแล้ว

โพสต์โดย

คห.ที่9) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

สาธุการบทความนี้ : 35 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 35 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:52:55

436) น้ำท่วมวงแคนจ้า......

โพสต์โดย

คห.ที่5) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

อืม.....บรรยากาศที่ไม่เคยเห็นมานาน

น้ำท่วมครั้งล่าสุดเมื่อประมาณ 4-5 ปีที่แล้ว

**ถ่ายเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2551 ขณะน้ำทรงตัว....

สาธุการบทความนี้ : 35 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 35 ครั้ง

04 ต.ค. 2551 เวลา 20:04:41

436) น้ำท่วมวงแคนจ้า......

โพสต์โดย

คห.ที่7) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

การหาปลาก็เลยง่ายขึ้น

หามันข้างกระท่อมนี่แหล่ะ

....

สาธุการบทความนี้ : 35 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 35 ครั้ง

04 ต.ค. 2551 เวลา 20:09:19

โพสต์โดย

คห.ที่5) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

6. เซิ้งไทข่าล่าสัตว์ ไทข่า

Concept ไทข่ามีวิถีชีวิตผูกพันกับป่า การเข้าป่าล่าสัตว์ก็เป็นสิ่งที่ชาวไทข่าทำเป็นกิจวัตรเช่นกัน

สาธุการบทความนี้ : 35 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 35 ครั้ง

04 ต.ค. 2551 เวลา 20:33:42

550) ภาพถ่ายอีสาน(และลาว)เมื่อร้อยกว่าปีก่อน

โพสต์โดย

เซียน

ชาวร้อยเอ็ด ในอดีต

สาธุการบทความนี้ : 35 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 34 ครั้ง

21 เม.ย. 2552 เวลา 10:34:44

โพสต์โดย

คห.ที่7) ฟ้อนผางประทีป ดวงไฟแห่งล้านนา [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ผมมีโอกาสได้ไปเชียงใหม่บ่อยๆ เห็นว่าฟ้อนอย่างเหนือก็งามชดช้อย
ภาพนี้เป็นฟ้อนของเชียงใหม่ที่แต่งองค์ทรงเครื่องอย่างพม่าครับ

สาธุการบทความนี้ : 34 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 34 ครั้ง

10 ก.ย. 2550 เวลา 15:43:27

414) การฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดอื่นๆ

โพสต์โดย

คห.ที่1) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนลีลาวดี (จำปาขาว)

?ลีลาวดี? เป็นนามของดอกไม้ชนิดหนึ่งที่ใช้เรียกแทนชื่อเดิม คือ ?ดอกลั่นทม? หรือภาคอีสานจะเรียกชื่อของดอกไม้ชนิดนี้ว่า ?ดอกจำปา? เมื่อ พ.ศ. 2547 ชมรมนาฏศิลป์และดนตรีพื้นเมือง(วงแคน) มหาวิทยาลัยมหาสารคามได้มีการประชุมหารือเพื่อสร้างสรรค์ชุดการแสดงใหม่ขึ้นเพิ่มเติม จากชุดการแสดงฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคามที่มีอยู่แต่เดิม เช่น ฟ้อนทอเสื่อบ้านแพง ฟ้อนกลองยาวชาววาปีปทุม ระบำจัมปาศรี ระบำสันตรัตน์ ฟ้อนแห่ประเพณีบุญเบิกฟ้า ฯลฯ

โดยได้มีแนวความคิดร่วมกันว่า ดอกไม้ประจำจังหวัดมหาสารคามคือ ดอกจำปา(ดอกลั่นทมขาว) จึงได้เอาแนวคิดนั้นมาประดิษฐ์เป็นชุดการแสดงในชื่อชุดว่า ?ฟ้อนลีลาวดี? โดยแสดงถึงลักษณะความงดงามของดอกจำปาและความงามของหญิงสาวชาวอีสานที่ใช้ดอกจำปามาประดับผม

ท่วงทำนองของดนตรีเริ่มจากช้าและเร็วขึ้น ในท่วงทำนองลายเพลงจะสื่อความหมาย เกี่ยวกับความลึกลับ ความงดงามชวนหลงใหลเนื่องจากดอกจำปาเป็นดอกไม้ที่นิยมนำมาใช้ประกอบพิธีกรรมต่างๆจึงเปรียบเสมือนกุลสตรีชาวอีสานที่เพียบพร้อมในการปฏิบัติตนในหลักเฮือน 3 น้ำ 4 อย่างที่สตรีชาวอีสานสืบต่อกันมาอย่างยาวนาน

ฟ้อนลีลาวดี (จำปาขาว) ออกแบบเสื้อผ้าเครื่องแต่งกายโดย นายอดิศักดิ์ สาศิริ สร้างสรรค์ทำนองดนตรีโดย นายสุวิทย์ วิชัด ประดิษฐ์ท่าฟ้อนโดยสมาชิกกลุ่มนาฏศิลป์ชมรมนาฏศิลป์และดนตรีพื้นเมือง (วงแคน) มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
การแสดงชุด ?ฟ้อนลีลาวดี (จำปาขาว)? ได้นำไปแสดงเผยแพร่ครั้งแรก เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ.2547 ณ งานศิลปวัฒนธรรมอุดมศึกษาครั้งที่ 7 ?ออนซอนศิลป์ ศรี มอดินแดง? ณ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

การบรรเลงลายดนตรี ใช้วงดนตรีพื้นเมืองอีสานบรรเลงลายจำปาขาว ลายเอ้หย่องดวงจำปาและบรรเลงลายโปงคองัว(วัว)

การแต่งกาย
ผู้แสดงเป็นหญิงล้วน สวมเสื้อแขนกระบอกสีขาว ปกเสื้อเป็นแบบพับคล้ายเสื้อของชาวจีนมีขอบเป็นผ้าลายขิดสีทอง มีผ้าสไบขิดสีเหลืองพาดไหล่ซ้ายทิ้งชายลงมา ชายด้านหน้าคาดทับด้วยเข็มขัดเงิน นุ่งซิ่นมัดหมี่สีเขียวยาวกรอมเท้า มวยผมปักปิ่นเงินและช่อดอกจำปาสีขาว สวมเครื่องประดับเงิน
?????????????

สาธุการบทความนี้ : 34 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 33 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 04:15:34

414) การฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดอื่นๆ

โพสต์โดย

เซียน

ฟ้อนมหาชัย

ฟ้อนมหาชัย เป็นการแสดงฟ้อนรำอีกชุดหนึ่ง มาจากทำนองขับลำมหาชัย ซึ่งมีต้นเค้ามาจากเมืองมหาชัย สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว โดย อ.วีณา วีสเพ็ญ และ อ. เจริญชัย ชนไพโรจน์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม(มหาวิทยาลัยมหาสารคาม) ได้ทำการบันทึกเทปการแสดงชุดนี้ไว้เมื่อคราวไปเยี่ยมศูนย์ลาวอพยพ ที่จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อปี พ.ศ.2525

และคำว่า ?มหาชัย? ยังสอดคล้องกับกับนามของผู้สร้างเมืองมหาสารคาม ซึ่งได้แยกตัวมาจากเมืองร้อยเอ็ด คือ ?ท้าวมหาชัย (กวด)?

จากนั้น อ. ชัชวาลย์วงษ์ประเสริฐ จึงได้ทำนองลำมหาชัยมาให้นิสิตชมรมนาฏศิลป์และดนตรีพื้นเมือง (วงแคน) มาฝึกซ้อม โดยดัดแปลงมาบรรเลงในวงโปงลางและประยุกต์ท่าฟ้อนจากคณะนาฏศิลป์ลาว ซึ่งได้นำมาเผยแพร่ในปี พ.ศ.2529 ให้มีรูปแบบเฉพาะตนขึ้น การแสดงดนตรี บรรเลงทำนองขับลำมหาชัย

การแต่งกาย
หญิง สวมเสื้อแขนกระบอกมีชายระบาย เฉียงสไบจกลาวที่ไหล่ด้านซ้าย แล้วคาดทับด้วยเข็มขัดทองทับ นุ่งผ้าซิ่นลายจกของประเทศลาว ผมเกล้ามวยสูงมัดมวยผมด้วยสายลูกปัดทอง สวมเล็บทองเหลือง และสวมเครื่องประดับทอง

ลำมหาชัย

โอ๊ย...น้อ....มหาชัย......โอย เฮียมเอย

โอนอ...แสนมาดีแม่นใจแท้ เต็มทรวงหนอซมซื่น เห็นซุมซาวพี่น้อง สบายบ้างผู้สุคน อีหลีได้ตามนเอย..........

โอย...คำเอย พอนางมาหนอเห็นอ้าย ซายงามหนอวาดค่อง มองบ่อนใด๋ก็หากได้ ไผก็ย้องว่าแม่นไผ อีหลีได้คนงามนี่นา

โอย...คำเอย ไปบ่หนอแม่นนำน้อง โอยนำน้อง เมืองลาวงามเยี่ยมยอด ดินดอนสองปากแม่น้ำ โขงกว้างแม่ นที คิงกลมผู้งามเอย มหาชัยของเฮียมนี่นา

คำเอย คันอ้ายไปหนอนำน้อง โอยนำน้อง ค่าเฮือแพบ่ให้จ้าง ค่าเฮือบินบ่ให้จ่าย เฮียมสิพาแม่นหม่อมอ้าย ไปขี่ซ้างฮ่วมพระนาง อีหลีได้คนงามเอย

โอย...คำเอย ไปเบิ่งสาวลาวพู้น โอยลาวพู้น ผลิตผลดั่งใจแท้ การทำนาและก่อสร้าง แปงบ้านอยู่จั่งใด๋

คำเอย มันสิเฮืองหนอฮำฮอน เหมือนดั่งคนหนอเค้าเก่า บอกว่าองค์พระเจ้า วัดวานั้นแม่นบ่มี อีหลีบ่ผู้ดีเอ๋ย.....เอย

โอย...คำเอย เฮาซวนกันก็นานแล้ว ก็นานแล้ว บ่เห็นซายอ้ายถามข่าว หรือตินางว่าขี้ฮ้าย รูปฮ้างฮ้าย ตนอ้ายจึงอยู่เมิน สมัยลาวเจริญเอ๋อ....เอย

โอย...น้อ......คำเอย เฮียมขอแถมพรแก้ว โอยพรแก้ว พรชัยอันยิ่งใหญ่ ขอให้พงศ์พี่น้อง จงยืนมั่นผู้สุคน ขอลาลงละหนา.............

................................................

สาธุการบทความนี้ : 34 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 33 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 04:24:19

414) การฟ้อนรำประจำจังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดอื่นๆ

โพสต์โดย

คห.ที่8) ฟ้อนของจังหวัดนครพนม [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์

การฟ้อนโบราณคดีชุด "ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์" เป็นชุดฟ้อนที่ประดิษฐ์ขึ้นโดยข้าราชการในจังหวัดนครพนม คำว่า "ศรีโคตรบูรณ์" เป็นชื่อของอาณาจักรหนึ่ง เดิมอยู่ใต้ปากเซบั้งไฟ มีพระยาติโคตรบูรเป็นผู้ปกครอง ในหนังสืออุรังคธาตุได้กล่าวถึงเมืองศรีโคตรบูรณ์ไว้ว่า "เราทั้งหลายเรียกว่าเมืองศรีโคตโม เหตุเพราะพระโคตโมได้ให้คำวุฒิสวัสดีแก่พระยาติโคตรบูรและบัดนี้คนทั้งหลายชาวเมืองลุ่มเรียกว่า เมืองศรีโคตรบอง"
           เมืองศรีโคตรบอง หรือเมืองศรีโคตรบูรณ์ เป็นนครที่มีความรุ่งเรืองมาแต่อดีต นับเป็นอาณาจักรร่วมสมัยกับอาณาจักรทวาราวดีของภาคกลาง อาณาจักรศรีโคตรบูรณ์ปรากฏหลักฐานขึ้นครั้งแรกในหนังสืออุรังคธาตุว่า
            พระยานันทเสนผู้ครอบครองนครโคตรบูร เป็นผู้มีส่วนร่วมในการก่อสร้างพระธาตุพนม ต่อมาเมืองศรีโคตรบองนี้ได้ย้ายจากบริเวณใต้ปากเซบั้งไฟมายังฝั่งธาตุพนม ณ ดงไม้รวก และได้ขนานนามใหม่ว่า "เมืองมรุกขนคร" ซึ่งก็คือที่ตั้งจังหวัดนครพนมในปัจจุบันนี้

            การฟ้อนโบราณคดีชุดฟ้อนศรีโคตรบูรณ์ เป็นชุดฟ้อนที่ท่าฟ้อนประยุกต์มาจากท่าเซิ้งบั้งไฟและท่าฟ้อนภูไทรวมกัน ฟ้อนชุดศรีโคตรบูรณ์นี้ใช้เพลงลำภูไท หรือเพลงลมพัดไผ่ซึ่งมีทำนองเนิบๆ ทำให้ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์มีลีลานุ่มนวล อ่อนช้อยสวยงามมาก

การแต่งกาย
ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์ ใช้ผู้แสดงหญิงล้วน แต่งกายคล้ายชาวไทดำ โดยสวมเสื้อแขนกระบอกสีดำขลิบแดง มีกระดุมคล้องสายเป็นคู่ๆ นุ่งผ้าซิ่นสีดำต่อตีนซิ่น คาดเอวด้วยผ้าแถบสีแดง เกล้าผมมวยใช้ผ้าแดงผูกผม
??????????..

สาธุการบทความนี้ : 34 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 33 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:35:36

415) การฟ้อนรำประจำจังหวัดกาฬสินธุ์

โพสต์โดย

เซียน

ฟ้อนเต้ยหัวโนนตาล

ฟ้อนเต้ยหัวโนนตาล เป็นการแสดงฟ้อนรำประกอบทำนองลำเต้ยหัวโนนตาล มีลักษณะเป็นการฟ้อนเกี้ยวพาราสีกันระหว่างชายหญิงทางภาคอีสาน โดยได้แรงบันดาลใจจากวงหมอลำพื้นบ้านจาก อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์ ซึ่งตัวหมอลำหนุ่มสาวหรือตัวพระเอก-นางเอกจะมีการการลำและฟ้อนเกี้ยวพาราสี มีการพูดผญา ลำภูไท หรือก็ร้องเพลงเป็นเต้ยเกี้ยวกัน เป็นต้น

ดนตรีที่ใช้ในชุดการแสดง ฟ้อนเต้ยหัวโนนตาล จะใช้ทำนองเต้ยหัวโนนตาลดั้งเดิม ส่วนท่าฟ้อนและเนื้อร้อง อ.พรสวรรค์ พรดอนก่อ อาจารย์สอนนาฏศิลป์พื้นเมือง จากวิทยาลัยนาฏศิลปกาฬสินธุ์ เป็นผู้แต่งเนื้อร้องและประดิษฐ์ท่าฟ้อนขึ้นใหม่ โดยอาศัยเค้าโครงการฟ้อนของหมอลำหมู่หรือหมอลำเรื่องต่อกลอน ส่วนเพลงเร็วท่อนสุดท้าย ได้นำเอาท่าฟ้อนของหมอลำเข้ามาผสมด้วย โดยได้ปรึกษา อ.ช่วง ดาเหลา และ อ.ทองเจริญ ดาเหลา หมอลำกลอนคู่

ลักษณะท่าฟ้อนจึงมีทั้งความอ่อนช้อยและรวดเร็วสนุกสนานอยู่ในชุดเดียวกัน แสดงให้เห็นถึงศิลปะการฟ้อนรำและการร้องลำที่สวยงามของกลุ่มชนชาวอีสานแถบนี้

การแต่งกาย
- ชาย  สวมเสื้อแพรแขนสั้นสีเขียว นุ่งโจงกระเบน ใช้ผ้าสไบขิดมัดเอว สวมสร้อยคอและกำไลเงิน
- หญิง  สวมเสื้อแขนกระบอกสีแดง ห่มสไบขิด นุ่งผ้าซิ่นมัดหมี่ยาวคลุมเข่า ผมเกล้ามวยประดับดอกไม้ สวมเครื่องประดับเงิน

เพลงเต้ยหัวโนนตาล
ชาย         โอเดพระนางเอย?พระนางเอ้ย น้องนี้เนาอยู่ทางแคว้นๆ แดนใด๋ละน้องพี่ ปูปลามีบ่ละน้อง ทางบ้านหม่อมพระนาง
หญิง       โอเดพี่ชายเอย? พี่ชายเอ้ย น้องนี้เนาอยู่ทางก้ำๆ กะสินคำดำนาห่าง โอเดพี่ชายเอย ปู ปลา เต็มอยู่น้ำ ชวนอ้ายไปเที่ยวชม
ชาย         โอเดพระนางเอย?.พระนางเอ้ย อ้ายมีจุดประสงค์แน่น หาแฟนเมืองน้ำก่ำ เมืองดินดำนี้ละน้อง ทางอ้ายอยากเกี่ยวดอง กะจั่งว่าแก้มอ่องต่อง ไสยองยองเอย
หญิง       โอเดพี่ชายเอย?.พี่ชายเอ้ย เขาส่าว่านกเขาตู้ บ้านอ้ายมันขันหอง เขาส่าว่านกเขาทองบ้านอ้าย มันขันม่วน โอเดพี่ชายเอย บัดเทือมาฮอดแล้ว คู่ค้างซ่างบ่โตน คันบ่โตนเจ้าคอนใต้ โอซ่างบ่โตนเจ้า คอนต่ำ โอเดพี่ชายเอย
ชาย         โอเดพระนางเอย?.พระนางเอ้ย คันว่าสิบแหนงไม้ คันว่าซาวแหนงไม้ บ่คือแหนงดอกไม้ไผ่ โอเดพระนางเอย อยากเป็นเขยบ้านน้องทางอ้ายจังต่าวมา
หญิง       โอเดพี่ชายเอย?พี่ชายเอ้ย อ้ายอย่าตั๋วอีนางให้เซไซบ้าป่วง อย่ามาตั๋วให้น้องนางน้อยล่ะ จ่อยโซ
ชาย         โอเดพระนางเอย?.พระนางเอ้ย อ้ายบ่ตั๋วพระนางน้อง คำนางดอกน้องพี่ ฮักอีหลีตั๋วละน้อง ทางอ้ายจั่งด่วนมา
หญิง       โอเดพี่ชายเอย?พี่ชายเอ้ย คันบ่จริงอ้ายอย่าเว้า คันบ่เอาอ้ายอย่าว่า ทางปู่ย่าเพิ่นบ่พร้อมยอมเอาน้องขึ้นสู่เฮือน
ชาย         โอเดพระนางเอย?พระนางเอ้ย คันว่าเฮือนซานอ้าย นอซานอ้ายดีหลายคันได้อุ่น นับเป็นบุญพี่อ้ายคันน้องเข้าฮ่วมเฮือน
หญิง       โอเดพี่ชายเอย?พี่ชายเอ้ย น้องนี้คิดฮอดอ้ายๆ คืนเดือนหงายสิแนมเบิ่งๆ โอเดพี่ชายเอย ใจซิเถิงหม่อมอ้ายคืนนั้นให้พี่คอย
ชาย         โอเดพระนางเอย?พระนางเอ้ย อ้ายสิขอรำเกี้ยวๆ คำนางให้มันม่วน อ้ายซิชวนหมู่เพื่อนลำเกี้ยวเข้าใส่กัน

????????????????

สาธุการบทความนี้ : 34 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 33 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 04:50:12

415) การฟ้อนรำประจำจังหวัดกาฬสินธุ์

โพสต์โดย

คห.ที่6) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

เซิ้งโปง

โปง เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า กระปุง เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ตี เป็นอาณัติสัญญาณบอกเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในวัดแทนการตีระฆัง หรือฆ้องและกลอง ถ้าโปงขนาดใหญ่มากเสียงก็จะทุ้มหรือต่ำตามขนาดของโปง ถ้าโปงมีขนาดเล็ก เสียงก็จะเล็กตามด้วยเวลาที่กระทุ้งโปงหรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า การ ?ถั่งโปง?

1. กระทุ้งเวลาเช้า ก่อนบิณฑบาต เพื่อให้ญาติโยมเตรียมตัวตักบาตร2. กระทุ้งเวลาเย็น เพื่อประโยชน์ให้คนที่หลงป่ากลับเข้ามาถูกทิศ
3. กระทุ้งเวลาย่ำค่ำ ในช่วงเข้าพรรษา เพื่อให้พระลงทำวัตรเย็น
4. กระทุ้งเวลาวิกาล แสดงว่า เกิดเหตุร้ายขึ้นในวัดและแจ้งข่าวสารให้ชาวบ้านได้ทราบว่าทางวัดขอความช่วยเหลือ

นายเปลื้อง ฉายรัศมี ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดงพื้นบ้าน กองศิลปศึกษา วิทยาลัยนาฏศิลปกาฬสินธุ์ ได้นำท่าทางที่ประมวลจากกริยาและขั้นตอนต่าง ๆ ของการทำโปงมาประยุกต์ให้เข้ากับลักษณะพื้นฐาน และแนวความคิด ด้านการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้านภาคอีสานกลายเป็นการแสดงชุดใหม่ และเรียกชื่อการแสดงชุดใหม่ ตามลักษณะของอุปกรณ์ที่ประกอบการแสดงว่า "เซิ้งโปง"

รูปแบบการแสดง

แบ่งการแสดงออกเป็น 2 ตอน และใช้ผู้แสดง 2 กลุ่ม

ตอนที่ 1
ใช้ผู้แสดง 8 คน ชาย 5 หญิง 3 คน แสดงให้เห็นขั้นตอนของการทำโปง โดยเริ่มตั้งแต่การออกไปหาไม้ไผ่, การผึ่งไม้ให้แห้งบากทำรูแพ, ติดขาโปง, เจาะรูร้อยเชือก แคนเป่า เกริ่นแคนประกอบการดำเนินเรื่อง และวงดนตรีโปงลางบรรเลงประกอบท่าทาง

ตอนที่ 2
ใช้ผู้แสดง 12 คน เป็นหญิงล้วน แสดงให้เห็นถึงลักษณะของโปงที่ประดิษฐ์เรียบร้อย แล้วนำมาสั่นเป็นลายพื้นบ้านอีสานคือ ลายโปงลางและช่วงสุดท้ายเป็นการนำโปงมาเคาะเป็นจังหวะ ประกอบกับท่าเซิ้งเหมือนการขยับกรับ นายเปลื้อง ฉายรัศมี ได้จัดลำดับที่มีอยู่แล้วให้เหมาะกับท่าเซิ้งโปง ดังนี้ลายน้ำท่วมทุ่ง ลายโปงลาง ลายสาวชมหาดและลายเป่าใบไม้

การแต่งกาย

ตอนที่ 1 ชาย สวมเสื้อหม้อฮ่อม นุ่งกางเกงขาก๊วย ใช้ผ้าขาวม้าคาดเอว โพกศีรษะและสะพายย่าม
หญิง สวมเสื้อคอกลมแขนกระบอก ห่มสไบ นุ่งผ้าถุงมัดหมี่ใช้ผ้าแพรฟอยมัดมวยผม

ตอนที่ 2 ใช้ผู้หญิงแสดงล้วน ห่มผ้าสไบแดงเหน็บชายด้านซ้าย นุ่งผ้าซิ่นพื้นบ้านภาคอีสาน พาดผ้าแพรวาสีขาวที่ไหล่ขวา สวมเครื่องประดับที่ทำด้วยเงินเกล้าผมมวย ประดับดอกไม้รังไหม
....................................................

สาธุการบทความนี้ : 34 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 33 ครั้ง

01 ก.ย. 2551 เวลา 20:16:38

417) ภาพเก่าเล่าใหม่ไทวงแคน IN ม.ขอนแก่นคร้าบ....

โพสต์โดย

เซียน

สาวๆไทภูเขา

สาธุการบทความนี้ : 34 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 34 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 06:13:27

โพสต์โดย

คห.ที่16) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

17. ฟ้อนดานสาวคอย ภูไท นครพนม

Concept ตำนานความรักของสาวภูไทผู้งดงาม ที่ถูกกีดกันความรักจากพ่อแม่ เมื่อสาวเจ้ามีชายหนุ่มอันเป็นที่รักอยู่แล้วแต่ต้องถูกบังคับให้แต่งงานกับเจ้าเมือง นางจึงนัดพบกับชายคนรัก แต่ชายผู้นั้นกลับถูกเจ้าเมืองฆ่าตาย นางจึงต้องรอคอยอย่างไม่มีวันที่จะพบเจอคนรักได้อีกเลย

สาธุการบทความนี้ : 34 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 34 ครั้ง

04 ต.ค. 2551 เวลา 20:55:10

โพสต์โดย

คห.ที่4) ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์ ...ฟ้อนรำอันศักดิ์สิทธ์ [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์
การฟ้อนโบราณคดีชุด "ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์" เป็นชุดฟ้อนที่ประดิษฐ์ขึ้นโดยข้าราชการในจังหวัดนครพนม คำว่า "ศรีโคตรบูรณ์" เป็นชื่อของอาณาจักรหนึ่ง เดิมอยู่ใต้ปากเซบั้งไฟ มีพระยาติโคตรบูรเป็นผู้ปกครอง ในหนังสืออุรังคธาตุได้กล่าวถึงเมืองศรีโคตรบูรณ์ไว้ว่า "เราทั้งหลายเรียกว่าเมืองศรีโคตโม เหตุเพราะพระโคตโมได้ให้คำวุฒิสวัสดีแก่พระยาติโคตรบูรและบัดนี้คนทั้งหลายชาวเมืองลุ่มเรียกว่า เมืองศรีโคตรบอง"
            เมืองศรีโคตรบอง หรือเมืองศรีโคตรบูรณ์ เป็นนครที่มีความรุ่งเรืองมาแต่อดีต นับเป็นอาณาจักรร่วมสมัยกับอาณาจักรทวาราวดีของภาคกลาง อาณาจักรศรีโคตรบูรณ์ปรากฏหลักฐานขึ้นครั้งแรกในหนังสืออุรังคธาตุว่า
            พระยานันทเสนผู้ครอบครองนครโคตรบูร เป็นผู้มีส่วนร่วมในการก่อสร้างพระธาตุพนม ต่อมาเมืองศรีโคตรบองนี้ได้ย้ายจากบริเวณใต้ปากเซบั้งไฟมายังฝั่งธาตุพนม ณ ดงไม้รวก และได้ขนานนามใหม่ว่า "เมืองมรุกขนคร" ซึ่งก็คือที่ตั้งจังหวัดนครพนมในปัจจุบันนี้
            การฟ้อนโบราณคดีชุดฟ้อนศรีโคตรบูรณ์ เป็นชุดฟ้อนที่ท่าฟ้อนประยุกต์มาจากท่าเซิ้งบั้งไฟและท่าฟ้อนผู้ไทรวมกัน ฟ้อนชุดศรีโคตรบูรณ์นี้ใช้เพลงลำภูไท หรือเพลงลมพัดไผ่ซึ่งมีทำนองเนิบๆ ทำให้ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์มีลีลานุ่มนวล อ่อนช้อยสวยงามมาก
การแต่งกาย
ฟ้อนศรีโคตรบูรณ์ ใช้ผู้แสดงหญิงล้วน แต่งกายคล้ายชาวไทดำ โดยสวมเสื้อแขนกระบอกสีดำขลิบแดง มีกระดุมคล้องสายเป็นคู่ๆ นุ่งผ้าซิ่นสีดำต่อตีนซิ่น คาดเอวด้วยผ้าแถบสีแดง เกล้าผมมวยใช้ผ้าแดงผูกผม
??????????..

สาธุการบทความนี้ : 33 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 33 ครั้ง

10 ก.ย. 2550 เวลา 15:29:49

418) VCD การแสดงฟ้อนรำพื้นเมืองของ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด มีจำหน่ายแล้ว

โพสต์โดย

คห.ที่22) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

แผ่นที่ 3 ประกอบด้วย การแสดง

4. ฟ้อนกะโป๋

-------------------------------------------------
สอบถามและสั่งซื้อได้ที่ วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ด

Tel. 043-511244

สาธุการบทความนี้ : 33 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 33 ครั้ง

30 ส.ค. 2551 เวลา 17:58:50

โพสต์โดย

คห.ที่4) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

5. เรือมแฮกันลอน(แห่กันหลอน) ไทเขมร ร้อยเอ็ด

Concept การแห่กันหลอนของชาวไทลาว จังหวัดร้อยเอ็ด ก็ส่งผลต่อประเพณีต่อชาวไทเขมรที่อาศัยในจังหวัดร้อยเอ็ดด้วยเช่นกัน

สาธุการบทความนี้ : 33 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 33 ครั้ง

04 ต.ค. 2551 เวลา 20:31:51

โพสต์โดย

คห.ที่17) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

18. ฟ้อนประทีปบูชาพระธาตุบัวบก ไทพวน อุดรธานี

Concept ชาวไทพวน นับถือพระพุทธศาสนา และมีการสักการะพระพุทธบาทบัวบก จึงได้นำประทีปไปจุดบูชาทุกปี

Comment ซิ่นของชาวไทพวนไม่ใช่ลายนี้นะครับ

สาธุการบทความนี้ : 33 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 33 ครั้ง

04 ต.ค. 2551 เวลา 20:56:19

โพสต์โดย

คห.ที่18) [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

19. ฟ้อนเหลาเหย่                           เผ่าผู้หญิงทางเลือก......

Concept เป็นการฟ้อนที่ไม่มี Concept มั่วไปเรื่อย เน้นเอามัน ฮาไว้ก่อน

สาธุการบทความนี้ : 33 ครั้ง
จากสมาชิก : 1 ครั้ง
จากขาจร : 32 ครั้ง

04 ต.ค. 2551 เวลา 20:57:50

โพสต์โดย

คห.ที่6) ไทอีสานบ้านเฮา [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

สมัยนี้จะหาแม่หญิงเกล้ามมวยผมในอีสานก็หายากนัก
จะเห็นแต่ภูไทกับไทดำเท่านั้นที่ยังเกล้าผมกันอยู่
ผมเคยอ่านคุณลักษณะที่ดีของผู้หญิงอีสานว่า"ผมต้องยาว 1วา กับอีก1 คืบ" เลยเป็นหัวข้อของภาพนี้ครับ และผ้าซิ่นของสาวๆที่นุ่งนั้น ในภาพมีทั้งผ้าซิ่นสาวโสดและที่แต่งงานแล้วครับ

สาธุการบทความนี้ : 32 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 32 ครั้ง

10 ก.ย. 2550 เวลา 15:41:02

348) การประกวดวงโปงลาง ชิงถ้วยพระราชทาน ณ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 24-25เมษายน 2551

โพสต์โดย

คห.ที่0) การประกวดวงโปงลาง ชิงถ้วยพระราชทาน ณ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม 24-25เมษายน 2551 [ไปที่ความเห็นนี้ ในกระทู้นี้]

เซียน

การประกวดวงโปงลางระดับมัธยมศึกษา ชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี ในงานเชิดชูเกียรติศิลปินพื้นบ้านอีสาน ประจำปี พ.ศ.2551 ณ สถาบันวิจัยศิลปะวัฒนธรรมอีสาน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

ชนะเลิศ ได้แก่ วงโปงลางพ่อแล โรงเรียนชัยภูมิภักดีชุมพล จ.ชัยภูมิ

รองชนะเลิศ ได้แก่ วงโปงลางโรงเรียนผดุงนารี จ.มหาสารคาม

รองชนะเลิศอันดับ2 ได้แก่ วงโปงลางฮักอีสาน โรงเรียนสารคามพิทยาคม จ.มหาสารคาม

รางวัลชมเชยอันดับ1 ได้แก่ วงโปงลางโรงเรียนหนองหลวงศึกษา จ.สกลนคร

รางวัลชมเชยอันดับ2 ได้แก่ วงโปงลางโรงเรียนไตรคามวิทยา จ.ขอนแก่น

สาธุการบทความนี้ : 32 ครั้ง
จากสมาชิก : 0 ครั้ง
จากขาจร : 32 ครั้ง

28 เม.ย. 2551 เวลา 20:48:13