มิตรไมตรีเลิศล้ำ วัฒนธรรมอลังการ สืบสานตำนานทรงคุณค่า อีสานจุฬาฯร่วมใจอนุรักษ์

กระดานสนทนา ชมรมศิลปวัฒนธรรมอีสาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ห้องลายเพลงพื้นบ้านอีสาน

ตั้งกระทู้ใหม่
27) ขอลายเพลงแหน่.........
 
เผอมีลายภูไทสามัคคี เห้อเดวแหน่ ขอบคุณหลายๆ
 คห.ที่1)
ขออภัยสำหรับความล่าช้าหลายๆ เด้อ  มีอยู่อันนึง  แต่เป็นแบบบ่ได้มีเเต่เครื่องโปงลางอย่างเดียว

เท่าๆ ที่ฟังมาก็รู้สึกว่ามันจะออกไปทางลมพัดพร้าวนะครับ

http://www.4shared.com/account/file/115652544/8c76fc7a/_online.html
 คห.ที่2)
ถ้าอันบนบ่ได้กะมีอันนี้นะครับ

http://www.4shared.com/file/115652544/8c76fc7a/_online.html
 คห.ที่3)
ลายภูไทสามัคคี เป็นทำนองลมพัดพร้าวคับ


ภูไทสามัคคี มีการนำไปประยุกค์กับชุดการแสดงอื่น เช่น  ชุดการแสดงนารีศรีอีสาน ท่อนที่ 2
 คห.ที่4)
ภูไทสามัคคี กะ ภูไทสามัคคี

ลมพัดพร้าว กะ ลมพัดพร้าว

คนละลาย คนละทำนอง

เพียงแต่ว่า ลายภูไทสามัคคี ประยุกต์ทำนองมาจากลายลมพัดพร้าว + แมงภู่ตอมดอก (ได้ยินว่า ลายภูไทสามัคคี แต่งโดยวงมะพร้าวห้าวสาวดอกคูน)
 คห.ที่5)
ขอบคุณครับ     แต่พ่อโสโชคบอกว่าเป็นลายสาวสะกิดแม่ หรือสาวหยิกแม่นะครับ ไม่ยักรู้ว่าเป้นลายเดียวกัน ยังไงก้อขอบคุณจริงๆนะครับ
 คห.ที่6)
คุณมังกรเดียวดาย:
ภูไทสามัคคี กะ ภูไทสามัคคี

ลมพัดพร้าว กะ ลมพัดพร้าว

คนละลาย คนละทำนอง

เพียงแต่ว่า ลายภูไทสามัคคี ประยุกต์ทำนองมาจากลายลมพัดพร้าว + แมงภู่ตอมดอก (ได้ยินว่า ลายภูไทสามัคคี แต่งโดยวงมะพร้าวห้าวสาวดอกคูน)



แม่นแล่วคับ ลายภูไทสามัคคี แต่งประยุกต์โดยวงมะพร้าวห้าวสาวดอกคูน  ส่วนที่เอิ้นชื่ออื่นผมบ่แน่ใจว่าใส่ชื่อเอาเอง หรือเอาไปประยุกต์กับชุดการแสดงได๋บ่ จั่งเอิ้นจั่งสั้น
 คห.ที่7)
มังกรเดียวดายเว้าถืกแล้วครับ

เดี๋ยวนี้คนไม่ค่อยนิยมเล่นแล้ว
 คห.ที่8)
คุณเด็กน้อย:
ขอบคุณครับ     แต่พ่อโสโชคบอกว่าเป็นลายสาวสะกิดแม่ หรือสาวหยิกแม่นะครับ ไม่ยักรู้ว่าเป้นลายเดียวกัน ยังไงก้อขอบคุณจริงๆนะครับ


ลายสาวน้อยสะกิดแม่ เป็นลายบรรเลงเดี่ยวพิณ (เดี่ยวแคน ลายชื่อนี้ก็มี แต่เดินทำนองคนละแบบ)
ลองฟังอ.ทองใส ทับถนน บรรเลงดูครับ แล้วเปรียบเทียบเอาเอง ว่าใช่ลายเดียวกันหรือไม่

เดี่ยวพิณลายสาวน้อยสะกิดแม่ โดยทองใส ทับถนน
 คห.ที่9)
คุณมังกรเดียวดาย:
คุณเด็กน้อย:
ขอบคุณครับ     แต่พ่อโสโชคบอกว่าเป็นลายสาวสะกิดแม่ หรือสาวหยิกแม่นะครับ ไม่ยักรู้ว่าเป้นลายเดียวกัน ยังไงก้อขอบคุณจริงๆนะครับ


ลายสาวน้อยสะกิดแม่ เป็นลายบรรเลงเดี่ยวพิณ (เดี่ยวแคน ลายชื่อนี้ก็มี แต่เดินทำนองคนละแบบ)
ลองฟังอ.ทองใส ทับถนน บรรเลงดูครับ แล้วเปรียบเทียบเอาเอง ว่าใช่ลายเดียวกันหรือไม่

เดี่ยวพิณลายสาวน้อยสะกิดแม่ โดยทองใส ทับถนน

    ลายสาวน้อยหยิกแม่หรืลายสาวน้อยสะกิดแม่  เดิมเป็นลายของแคนเนื่องจากสมัยนั้นแคนเป็นเครื่องดนตรีที่มาตรฐานที่สุด  เพราะสามารถเล่นลายต่าง ๆ ได้หลายลาย  โดยส่วนมากทั้งคนหนุ่มเด็กชายและคนชราจะเป่าแคนเป็นเกือบทุกคน  หลังจากที่เสร็จฤดูเก็บเกี่ยวหรือเสร็จจากการทำนา  จะอยู่ในช่วงของหน้าหนาว  ในเวลากลางคืนชายหนุ่มก็จะเป่าแคนไปหาเล่นสาว  หรือไปจีบสาวบ้านนั้นบ้านนี้  ช่วงนี้จะเป็นช่วงที่สาว ๆ พากันมาลงข่วงเข็นฝ้าย  
ลายสาวน้อยหยิกแม่นั้น  ได้แตกออกมาจากลายใหญ่  และสามารถที่จะแตกออกไปเป็นลายน้อยได้  เนื้อบางตอนก็สามารถจับใจความจากการจินตนาการมาจากเสียงของการแกว่งหลาที่สาว ๆ ใช้ปั่นฝ้าย  ฟังเสียงการแกว่งหลานี้คล้ายกับคำพูดที่ชักชวนชายหนุ่มให้มาแวะเวียนพูดคุย  ดั่งคำเชิญชวนว่า  “แวนแว แวนแว แวนแว คั้นอ้ายบ่แวนี้โตอ้ายสิแวไส” และเช่นเดียวกันกับสาวซำน้อยที่นอนอยู่ในบ้านกับแม่ เมื่อได้ยินเสียงแคนของชายหนุ่มเป่าผ่านมา หากฟังดูแล้วไพเราะจนครั่งไคล้ จนเกิดความรักชอบคนเป่าแคนจนนอนไม่ได้ จึงได้สะกิดหรือหยิกแม่จนสะดุ้งตื่นขึ้นมา บางครั้งแม่เกิดความรำคาญมาก ๆ อาจจะดุด่าว่ากล่าวไปบ้างในบางครั้ง
ลายสาวน้อยหยิกแม่  เป็นลายที่มีจังหวะเร็วสนุกสนานเร้าใจ  มีท่วงทำนองถี่กระชั้น  เหมือนกิริยาอาการหยิกข่วน  ให้ภาพลักษณ์สาวน้อยที่อัดอั้นตันใจ  ที่แม่ไม่ให้ออกมาคุยกับหนุ่มที่ออกมาเป่าแคนเกี้ยวสาวในตอนกลางคืน  แม่อ้างกับหนุ่มว่าลูกสาวนอนหลับแล้ว  ลูกสาวจึงโกรธแต่ไม่กล้าพูด

การเลียนแบบทางลายดนตรี สามารถเกิดขึ้นได้ได้เสมอครับผม ตัวอย่างเช่น อ.บุญมา เขาวง บรรเลงลลายลำเพลิน ทางแซค(แซคโซโฟน) หรือสีซอลายลำเพลินทางแซค
แล้วถามว่าแซคเลียนแบบลายนี้มาจากไหน แซคก็ว่าเอามาจากพิณ แล้วพิณเอาทางแซคมาจากไหน เอามาจากการเป่าลายลำเพลินของแซค ซึ่งบางลูกบางทำนอง แซคทำตามไม่ได้ อย่างเช่น การกรอ จึงใช้การพรมนิ้วแทน ต่อมาผู้บรรเลงพิณเกิดความประทับใจในการบรรเลงลายลำเพลินของแซคโซโฟน จึงนำมาเลียนแบบ และทำตามแซคโซโฟนได้ย่างละเอียด และพิณสามารถเล่นลูกพรมนิ้วได้ จึงเป็นลายลำเพลินทางแซคครับผม

ในลายสาวน้อยหยิกแม่ก็เช่นกัน ที่แน่นอนก็คือ เดิมเป็นลายแคนและแตกออกมาจากลายใหญ่
ที่กล่าวมาในข้าต้นไปนไปได้ 3 กรณีคือ
1 โหวดเลียนแบบพิณ
2 พิณเลียนแบบโหวด
3 ต่างคนต่างรู้จักลายแคนลายนี้ แล้วต่างคนต่างทำ เหมือนกับสุดสะแนน หรือ ลำเพลิน ที่มีหลายทางอันเกิดขึ้นมาจากการสร้างสรรค์ผลงานภายในกรอบและโครงสร้างของลาย

ยังไม่ขอสรุปนะครับในเรื่องของสาวน้อยหยิกแม่ของพิณกับโหวดซึงผมมีข้อสันนิษฐานพร้อมเหตุผลแล้วในใจตอนนี้ แต่จะเรียนถามอาจารย์ทั้งสองท่านก่อน
ตอบกระทู้


 แสดงความคิดเห็น
เรื่อง :
รายละเอียด*: 

ใช้ html ได้ 
(เฉพาะที่กำหนดให้) 

ใช้ bbcode ได้  
ใช้ space bar ได้  
(เฉพาะรายละเอียด) 



กรุณาล็อกอินเข้าระบบก่อนครับ

Creative Commons License