มิตรไมตรีเลิศล้ำ วัฒนธรรมอลังการ สืบสานตำนานทรงคุณค่า อีสานจุฬาฯร่วมใจอนุรักษ์

กระดานสนทนา ชมรมศิลปวัฒนธรรมอีสาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
โสเหล่ เฮฮา กับสภาไนบักขามคั่ว

ตั้งกระทู้ใหม่
599) พยาเเล
 
ประวัติเจ้าพ่อพระยาแล
เจ้าเมืองคนแรกผู้ได้รับขนานนาม พ่อเมืองชัยภูมิ
พระยาภักดีชุมพล (แล)  คนทั่วไปนิยมเรียกว่า เจ้าพ่อพระยาแล รับราชการอยู่ในสำนักเจ้าอนุวงศ์ ในตำแหน่งพี่เลี้ยงราชบุตรเจ้าอนุวงศ์ ต่อมาท้าวแลได้อพยพครอบครัว และบริวารเดินทางข้ามแม่น้ำโขง ที่ท่าเมืองชัยบุรี เข้ามาถึงเมืองหนองบัวลำภู เมื่อปี พ.ศ.๒๓๖๐  แล้วมาตั้งหลักแหล่ง ที่บ้านน้ำขุ่นหนองอีจาน (ปัจจุบันอยู่ในเขตอำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา)  ต่อมาในปี พ.ศ.๒๓๖๒  ได้มาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่โนนน้ำอ้อมชีลอง  (ปัจจุบันอยู่ในเขตอำเภอเมือง ฯ) ท้าวแล ได้ส่งส่วยอากรผ้าขาว เกณฑ์ชายฉกรรจ์ ไปบรรณาการแก่เจ้าอนุวงศ์ จึงได้รับปูนบำเหน็จให้มีบรรดาศักดิ์ เป็น ขุนภักดีชุมพล ต่อมาในปี พ.ศ.๒๓๖๕ มีผู้คนมาตั้งบ้านเรือนเพิ่มขึ้น  ขุนภักดี ฯ จึงได้อพยพผู้คนมาตั้งถิ่นฐาน อยู่ระหว่างบ้านหนองหลอดกับบ้านหนองปลาเฒ่า ให้ชื่อบ้านใหม่ว่า บ้านหลวง  ปี พ.ศ.๒๓๖๗ ขุนภักดี ฯ ได้นำทองคำพร้อมส่วยฤชากร ชายฉกรรจ์ ไปบรรณาการแก่เจ้าอนุวงศ์ และขอให้เจ้าอนุวงศ์ตั้งชื่อเมืองที่ตนตั้งรกรากอยู่ เจ้าอนุวงศ์ได้ตั้งชื่อเมืองใหม่ว่า เมืองชัยภูมิ แล้วได้นำทองคำพร้อมส่วยของขุนภักดี ฯ ไปถวายพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พร้อมกราบบังคมทูล ขอเลื่อนบรรดาศักดิ์ขุนภักดี ฯ เป็นพระยาภักดีชุมพล และยกบ้านหลวงเป็นเมืองชัยภูมิ ก็ได้รับโปรดเกล้า ฯ ให้ตามที่ขอพระราชทาน พระยาภักดีชุมพลได้รับสาส์นด้วยความปลื้มปิติ พร้อมกับประกาศแก่ประชาชนให้มาร่วมรับทราบ และตั้งสัตย์ปฏิญาณว่าจะจงรักภักดีต่อองค์พระมหากษัตริย์ พระพุทธศาสนา และชาติไทยจนชั่วชีวิต  ปี พ.ศ.๒๓๖๙ เจ้าอนุวงศ์ก่อการกบฏ ได้หลอกเจ้าเมืองรายทางว่าอังกฤษรบกับกรุงเทพ ฯ  จึงยกทัพมาช่วย เจ้าเมืองคนใดไม่เชื่อก็ถูกจับประหารชีวิต  กองพันเจ้าอนุวงศ์นำกำลังเข้าตีเมืองชัยภูมิได้ และเกลี้ยกล่อมให้พระยาภักดีชุมพลให้เป็นกบฏด้วย เมื่อไม่ยอมจึงถูกนำตัวไปประหารชีวิต ประชาชนชาวชัยภูมิ ได้สร้างอนุสรณ์สถานให้ เรียกว่า ศาลเจ้าพ่อพระยาแล เป็นที่เคารพบูชาของชาวชัยภูมิตลอดมา ในทุกปี ชาวชัยภูมิจะจัดงานเทศกาลบุญเดือนหก ในวันพุธแรกของเดือน จากพงศาวดารเมืองชัยภูมิ มีความแตกต่างออกไปเป็นอีกนัยหนึ่งว่า ในปี พ.ศ.๒๓๖๙ เจ้าอนุวงศ์ได้มอบให้เจ้าสุทธิสาร (โป้) พร้อมกำลัง ๕๐ คน ถือหนังสือเจ้าอนุวงศ์มาให้พระยาภักดีชุมพล (แล) กับพระยาไกรสิงหนาท เจ้าเมืองภูเขียว ให้ไปพบที่เมืองภูเขียว เมื่อไปถึงแล้วได้พาไปพบเจ้าอนุวงศ์ พอออกนอกเมืองภูเขียว เจ้าสุทธิสารก็ให้จับพระยาทั้งสองไปให้เจ้าอนุวงศ์ที่ช่องเขาสาร (บางแห่งเรียกช่องข้าวสาร)  เจ้าอนุวงศ์ได้สั่งให้เจ้าสุทธิสาร เอาตัวพระยาทั้งสอง และกรมการเมืองทั้งหมดของเมืองทั้งสองไปฆ่า แล้วตัดหัวเสียบประจานไว้  ต่อมาเมื่อพระยาจ่าแสนยากร แม่ทัพหน้าฝ่ายไทยตีค่ายหนองบัวลำพูแตก จึงสั่งให้นายครัวต่าง ๆ ที่รอดตาย เช่น เมืองสี่มุม เมืองภูเขียว เมืองชัยภูมิ เมืองชนบท เมืองภูเวียง พาครอบครัวกลับบ้านเดิม  เมื่อถึงช่องเขาสาร ได้เผาศพพระยาทั้งสองแล้วนำอัฐิกลับไปบ้านของตน โดยได้นำอัฐิพระยาภักดีชุมพล มายังบ้านหลวง (หนองปลาเฒ่า) ได้สร้างศาลเพียงตาที่ริมฝั่งหนองปลาเฒ่า บรรจุอัฐิของพระยาภักดีชุมพลเพื่อให้ชาวเมืองบวงสรวงบูชา
 คห.ที่1) เจ้าพ่อพญาแล
เจ้าพ่อพญาแลศักดิ์สิทธิ์มากครับ ใครบนขออะไรได้ตามที่หวังจริงๆ

แต่อย่าลืมมาแก้บนด้วยนะ...

ตอบกระทู้


 แสดงความคิดเห็น
เรื่อง :
รายละเอียด*: 

ใช้ html ได้ 
(เฉพาะที่กำหนดให้) 

ใช้ bbcode ได้  
ใช้ space bar ได้  
(เฉพาะรายละเอียด) 



กรุณาล็อกอินเข้าระบบก่อนครับ

Creative Commons License